Cây thanh xà

Hoa Thanh xà (Plumbago auriculata, tên khoa học cũ P. capensis), đôi khi còn được gọi là Đuôi công xanh, là loài cây bụi thường xanh có xu hướng leo hoặc bò trườn thuộc họ Đuôi công (Plumbaginaceae). Cây có nguồn gốc từ Nam Phi. Loài cây này đặc biệt được yêu thích bởi những chùm hoa màu xanh da trời (sky blue) hoặc xanh lam nhạt vô cùng độc đáo và bắt mắt, nở rộ chủ yếu vào mùa hè và mùa thu. Thanh xà là loài cây khỏe mạnh, tương đối dễ trồng, chịu hạn tốt, phát triển nhanh và rất linh hoạt trong thiết kế cảnh quan sân vườn.

Đặc điểm hình thái chung

• Thân: Cây bụi thường xanh, dạng bán leo hoặc bò trườn, cao 1 – 2.5m. Thân cành mảnh, hơi có góc cạnh.
• Lá: Mọc cách, đơn, hình thuôn dài hoặc hình thìa (spatulate), dài 5 – 7cm, màu xanh lục nhạt hoặc xanh xám, mép nguyên, thường nhẵn.
• Hoa: Mọc thành chùm dạng bông hoặc xim dày đặc ở đầu cành. Hoa hình ống dài với 5 cánh loe tròn ở đỉnh, đường kính ngang của hoa khoảng 2.5cm, màu xanh da trời/xanh lam nhạt đặc trưng (cũng có giống màu trắng). Hoa có thể có mùi thơm rất nhẹ hoặc không mùi.
• Quả: Quả nang nhỏ, dài, có đài hoa tồn tại và có chất dính giúp bám vào động vật để phát tán.

Hướng dẫn trồng & chăm sóc cơ bản

Cây không kén đất, có thể trồng ở nhiều loại đất khác nhau miễn là thoát nước tốt. Đất tơi xốp, màu mỡ, hơi chua đến trung tính (pH 6 – 7.5) là lý tưởng.

• Cây rất ưa nắng, cần ánh nắng mặt trời đầy đủ (ít nhất 6 giờ/ngày) để phát triển tốt và sai hoa nhất. Có thể chịu được bóng râm một phần nhưng sẽ ít hoa hơn đáng kể.
• Cây chịu hạn khá tốt khi đã trưởng thành. Tưới nước khi lớp đất mặt đã khô. Khi tưới, tưới thật đẫm nhưng đảm bảo đất thoát nước tốt, tránh úng nước.
• Cây ưa nóng, phù hợp với khí hậu Việt Nam. Chịu lạnh tương đối tốt, có thể chịu được sương giá nhẹ (tới khoảng -5°C) nhưng sẽ đẹp nhất ở vùng ấm áp, không có sương giá.
• BCây không cần nhiều phân bón. Chỉ cần bón phân cân đối tan chậm vào đầu mùa xuân hoặc bón phân lỏng pha loãng vài tuần một lần trong mùa sinh trưởng chính (xuân hè thu) nếu đất quá nghèo dinh dưỡng.
• CCây chịu cắt tỉa tốt và rất cần cắt tỉa để giữ dáng, kiểm soát kích thước và khuyến khích ra hoa nhiều hơn (vì hoa nở trên cành mới). Thời điểm tốt nhất để cắt tỉa mạnh là vào cuối mùa đông hoặc đầu xuân trước khi cây đâm chồi mới. Có thể cắt tỉa nhẹ thường xuyên sau mỗi đợt hoa.

Lưu ý về độc tính: Nhựa cây thanh xà có thể gây kích ứng da (viêm da) ở người nhạy cảm do chứa chất Plumbagin. Việc ăn phải các bộ phận của cây không được khuyến cáo. Nên đeo găng tay khi cắt tỉa và để xa tầm tay trẻ em.

Mặc dù được sử dụng trong y học cổ truyền ở một số nơi (Ayurveda…) để trị viêm, sốt, đau nhức…, nhưng hiệu quả chưa được kiểm chứng khoa học đầy đủ và không nên tự ý sử dụng làm thuốc do có thể gây kích ứng.

Hoa thanh xà: Đặc điểm, ý nghĩa, cách trồng & chăm sóc

Vào những năm đầu thế kỷ 20, Ernest Wilson quyết định thực hiện chuyến thám...

02
Th1