Cây duối là một loài cây thân gỗ quen thuộc, có nguồn gốc từ nhiều nước châu Á nhiệt đới và cận nhiệt đới như Ấn Độ, Sri Lanka, Malaysia, Indonesia, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam. Với sức sống mạnh mẽ và nhiều công dụng, cây duối từ lâu đã gắn bó với đời sống người dân ở nhiều vùng.
Đặc điểm hình thái chung
- Thân cây thường không thẳng hoàn toàn mà hơi cong queo, có nhiều u bướu hoặc rãnh dọc. Vỏ cây màu xám hoặc nâu, bề mặt thô ráp. Cành non thường có lông ngắn, cứng. Khi bị tổn thương, cây tiết ra nhựa mủ màu trắng sữa.
- Lá đơn, mọc cách, cuống rất ngắn hoặc gần như không có. Phiến lá có chất liệu dai như da, hình dạng thay đổi từ hình trứng ngược-elip, thường dài từ 3 đến 10 cm (có thể tới 15cm ở một số trường hợp) và rộng 1.5 đến 3.5 cm.
- Hoa thường là đơn tính khác gốc (dioecious – mỗi cây chỉ mang hoa đực hoặc hoa cái)). Hoa nhỏ.
- Hoa đực: Mọc thành cụm dạng đầu hình cầu, màu vàng xanh hoặc trắng, đường kính cụm hoa khoảng 4-7 mm, cuống cụm ngắn.
- Hoa cái: Thường mọc đơn độc hoặc thành cặp, có màu xanh lục. Các lá đài của hoa cái thường lớn hơn và tồn tại dai, ôm lấy phần gốc của quả khi phát triển.
- Quả thuộc loại quả hạch, hình trứng hoặc gần cầu, đường kính khoảng 0.6 – 1 cm. Vỏ quả mềm, nhiều thịt. Khi chín, quả có màu vàng tươi và có vị ngọt, được chim rất ưa thích.
Thời gian ra hoa, kết quả: Cây thường ra hoa vào khoảng tháng 1 đến tháng 3 (có nguồn ghi đến tháng 4). Quả hình thành và chín từ tháng 4 đến tháng 6. Nếu trồng với mục đích thu quả (ở những cây cái), việc trồng xen cây đực theo tỷ lệ phù hợp (ví dụ 3 cây cái : 1 cây đực) sẽ giúp tăng năng suất đậu quả.
Công dụng và Giá trị nổi bật
- Nguyên liệu công nghiệp và thủ công:
- Làm giấy: Vỏ cây duối là nguyên liệu quan trọng cho ngành sản xuất giấy truyền thống ở một số nước như Thái Lan (giấy Khoi) và Việt Nam (giấy Dó). Giấy làm từ vỏ duối có đặc tính dai, bền, ít bị ẩm mốc, ố vàng và có khả năng chống cháy tương đối.
- Làm giấy nhám: Lá duối với bề mặt rất ráp được người dân sử dụng như một loại giấy nhám tự nhiên để chà nhẵn bề mặt gỗ.
- Vệ sinh răng miệng: Cành duối nhỏ từng được sử dụng phổ biến làm bàn chải đánh răng tự nhiên.
- Cây cảnh quan và đời sống:
- Cây duối được trồng làm hàng rào, cây bóng mát, cây cảnh bonsai nhờ sức sống tốt và khả năng chịu cắt tỉa.
- Quả duối chín là thức ăn cho nhiều loài chim.
Hướng dẫn trồng & chăm sóc cơ bản
Cây duối không kén đất, có thể phát triển trên nhiều loại đất khác nhau nhưng ưa nhất là đất tơi xốp, giàu hữu cơ và thoát nước tốt.
- Là cây ưa sáng mạnh, cần trồng ở nơi có nhiều ánh nắng mặt trời. Cây non có thể chịu bóng râm nhẹ trong thời gian ngắn.
- Tưới nước: Cây chịu hạn tốt khi đã trưởng thành. Tưới nước vừa đủ, giữ ẩm cho đất nhưng tránh để úng nước kéo dài, nhất là đối với cây trồng chậu.
- Ưa khí hậu ấm áp của vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới.
- Cây không yêu cầu dinh dưỡng quá cao. Đối với cây trồng lấy lá hoặc quả với quy mô lớn, có thể bón phân chuồng hoai mục kết hợp NPK theo giai đoạn phát triển. Đối với cây cảnh trồng chậu, bón phân hữu cơ hoặc NPK loãng định kỳ trong mùa sinh trưởng là đủ.
Cây duối: Đặc điểm, công dụng, cách trồng & chăm sóc
Cây duối (tên khoa học Streblus asper), một loài cây quen thuộc văn hóa của...
Th5




Đánh giá
Chưa có đánh giá nào.