Hoàng lan: Đặc điểm, ý nghĩa, cách trồng & chăm sóc

Hoàng-lan-Đặc-điểm,-ý-nghĩa,-cách-trồng-&-chăm-sóc

Cây hoàng lan (ngọc lan tây) có tên khoa học là Cananga odorata, là cây thân gỗ nhỏ có hoa màu vàng, mùi thơm nồng có thể chiết xuất tinh dầu màu vàng nhạt, chủ yếu được sản xuất tại Malaysia, Philippines, Myanmar và Australia. Tên của loài này thường gây nhầm lẫn với một loài khác là hoàng ngọc lan (Magnolia champaca) và nó cũng có hoa màu vàng, thơm.

I. Đặc điểm hình thái & sinh trưởng

1. Đặc điểm hình thái

Hoàng làn là cây thân gỗ nhỏ đến trung bình, chiều cao trung bình 8 – 15m nhưng có thể cao tới 30 m, thân vỏ màu xám, cành rậm rạp ở gần ngọn. Cành non có lông ngắn hoặc không có lông, mềm.

Lá hình elip hoặc hình bình hành mọc so le, dài 10 – 20 cm và rộng 5 – 7 cm, có đầu nhọn và gốc lá tròn, phiến lá mỏng, mép lượn sóng. Có 8 – 9 gân bên, lông ngắn, mềm, cuống lá dài 1 – 1.5 cm. Lá bắc nhỏ, dễ rụng.

Hoa mọc thành cụm ở nách lá, mỗi cụm có 4 – 6 hoa (đường kính hoa 4 – 6cm), có 3 lá đài hình bầu dục, nhọn, uốn cong, dài khoảng 7 mm. Hoa có 6 cánh màu vàng hoặc vàng nhạt, dài 5 – 7cm, rộng 0.5 – 1.5 cm, có sọc, cuống hoa ngắn 2 – 4cm và có mùi thơm nhẹ vào buổi sáng/ tối. Có nhiều nhị hoa dài khoảng 3 mm, có bao phấn dính ở hai bên. Đầu có thùy ngắn khoảng 1 mm, bầu nhụy hình bình hành, nhẵn.

Quả hình bầu dục hoặc hình bình hành dài 1.5 – 2.5 cm và rộng 1 – 1.5 cm, cuống quả dài 1 – 2cm. Khi chín có màu đen, cuống dài 1.2 – 1.8 cm, có 2 – 12 hạt xếp thành 2 hàng, màu nâu, có đốm.

Thời kỳ ra hoa từ tháng 4 – tháng 8, thời kỳ đậu quả tháng 12 – tháng 3 năm sau. Tốc độ tăng trưởng của hoàng lan rất nhanh trong những năm đầu tiên, nó có thể cao tới 5m. Cây bắt đầu ra hoa sau khi trồng được 2 – 4 năm và có thể cao 4 – 8 mét, sau 10 năm sẽ bước vào thời kỳ năng suất nhất, thời gian ra hoa kéo dài tới 25 – 30 năm. Sản lượng dầu trên mỗi ha là khoảng 30 kg và một cây thường tạo ra 5 – 10 kg hoa.

Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-hoàng-lan
Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-hoàng-lan

2. Đặc điểm sinh trưởng

Hoàng lan là loài cây nhiệt đới nên nó ưa môi trường nhiệt độ cao, ẩm ướt, nhiệt độ trung bình hàng năm 22 – 25°C, lượng mưa hàng năm từ 1800 – 2000 mm, đất thịt pha cát hơi chua.

II. Tác dụng & ý nghĩa của hoa

1. Tác dụng

Tinh dầu chiết xuất từ cây ngọc lan tây rất giàu các phân tử thơm, bao gồm các este phenyl (benzyl axetat, benzyl benzoat…), terpene (Farnesol, Linalool) và một số este khác như Granyl axetat, sesquiterpen (farnesene, caryophyllene). Các thành phần này có thể làm dịu và thư giãn cơ thể.

Vỏ có vị chát, se, có đặc tính như thuốc lợi tiểu.

Tác-dụng-chiết-xuất-tinh-dầu-thơm-của-hoàng-lan
Tác-dụng-chiết-xuất-tinh-dầu-thơm-của-hoàng-lan

2. Ý nghĩa

Người ta tin rằng hoàng lan là một loài cây mang điềm lành, có thể nâng cao địa vị và danh tiếng cho gia chủ, đồng thời giúp thu hút tài lộc. Bạn có thể trồng ở hướng Đông của ngôi nhà để mang lại sự thịnh vượng cho gia đình.

III. Hướng dẫn trồng & chăm sóc cây

Trồng khi cây con cao khoảng 1m, khoảng cách trồng 7 – 8m. Cho bầu cây vào hố trồng kích thước 50 x 50 x 50 cm, dùng phân chuồng trộn với đất tơi xốp theo tỷ lệ 1:2 và tưới nước ẩm. Trồng ở ngoài nắng.

Việc chăm sóc cây cũng tương đối đơn giản và không phát hiện sâu bệnh hại nghiêm trọng nào. Chú ý thường xuyên nhổ cỏ dại phải khi cây còn non, có thể trồng xen kẽ các loại cây ngắn ngày giữa các hàng cây hoàng lan để hạn chế cỏ dại. Bón phân chuồng 1 – 2 kg/cây, bón 4 – 6 lần/năm. Sau 6 – 7 năm trồng thì nó có khả năng thích ứng mạnh, kể cả khi nhiệt độ thấp khoảng 0°C, lá và chồi non có thể bị hư hại nhẹ do sương giá nhưng không có thiệt hại lớn.

Sâu bệnh chính của cây con là sâu đục thân, sâu bướm, rệp ăn lá cây, có thể diệt trừ bằng cách phun trichlorfon.

Hoàng-lan-Đặc-điểm,-ý-nghĩa,-cách-trồng-&-chăm-sóc
Hoàng-lan-Đặc-điểm,-ý-nghĩa,-cách-trồng-&-chăm-sóc

IV. Phương pháp nhân giống

Nhân giống hoàng lan chủ yếu bằng cách gieo hạt, đôi khi có thể ghép cành nhưng tỷ lệ không cao.

Quả chín từ tháng 12 -tháng 3 năm sau và có màu nâu tím. Đây là thời điểm có thể hái quả để thu hoạch hạt. Sau khi hái quả thì bóc bỏ cùi, lấy hạt và chuẩn bị gieo. Để thúc đẩy quá trình nảy mầm sớm thì nên ngâm hạt trong nước ấm 40°C khoảng 24 giờ, sau đó rửa sạch hàng ngày bằng nước ấm 30°C và ngâm tiếp 5 – 8 ngày trước khi gieo. Tỷ lệ nảy mầm có thể đạt 90.3%.

Sau khi gieo thì phủ một lớp đất mỏng, sau đó phủ thêm một lớp rơm rạ, ngày tưới nước 2 lần để giữ ẩm cho đất. Ở nhiệt độ 17 – 18°C, hạt nảy mầm sau khoảng 25 ngày, nhiệt độ càng cao thì thời gian nảy mầm càng ngắn (nhiệt không nên quá 35°C). Cây phát triển nhanh nên gieo hạt thưa, có thể đem cây con ra trồng bầu ươm khi có 3 cặp lá (lúc này cây cao ~15 – 20 cm), cây con 6 tháng tuổi có thể đem đi trồng.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

.
.