Hoa păng xê hay pansy có tên khoa học là Viola × wittrockiana, là một loài hoa trồng ngoài trời rất phổ biến ở đất nước Na Uy, nguồn gốc của loài hoa này. Pansies thuộc chi Viola thuộc họ Violaceae, hoa nhỏ đường kính khoảng 4 cm với 5 cánh hoa màu sắc rực rỡ, nhưng chủ yếu có màu tím, trắng và vàng. Thông qua quá trình lai tạo tự nhiên và chọn lọc nhân tạo, hoa păng-xê hiện nay có rất nhiều màu sắc và giống, ngoài 3 màu thuần ở trên còn có các màu kết hợp như vàng – tím, trắng – đen và tím, đỏ, xanh, vàng…

I. Đặc điểm hình thái & sinh trưởng

1. Đặc điểm hình thái

Păng xê là một loài cây thân thảo sống lâu năm (đôi khi là hàng năm), cây cao trung bình 10 – 40 cm.

  • Lá có hình trứng hoặc hình mũi mác dài 3 – 5cm và rộng 1.5 – 3cm, đầu lá tròn, mép có răng cưa cùn và có các lá kèm cũng có răng cưa.
  • Hoa mọc đơn lẻ ở nách lá với 5 cánh hoa. Hoa có màu trắng, hồng, tím, vàng, cam, đỏ, xanh, đen… (cánh hoa phía trên thường có màu tím sẫm, cánh hoa bên và cánh dưới có màu khác và có sọc tím, cánh hoa phía dưới mỏng hơn phía trên và dài 5 – 8mm, tổng thể bông hoa nhìn giống như một con bướm). Đường kính hoa là 4 – 10 cm, 2 lá bắc đối diện và có hình tam giác; lá đài màu xanh hình mũi mác dài 1 – 2 cm, rộng 3 – 5 mm, đỉnh lá bắc nhọn, bầu nhụy không có lông.
  • Quả là quả nang hình bầu dục dài 8 – 12 mm. Thời kỳ ra hoa từ tháng 4 – tháng 7, ra quả từ tháng 5 – tháng 8.
Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-hoa-pansy
Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-hoa-pansy

2. Đặc điểm sinh trưởng

Nó có nguồn gốc từ Tây Âu (Na Uy), thích điều kiện khí hậu mát mẻ và chịu lạnh tốt hơn (nếu > 30°C thì hoa sẽ nhỏ hơn, màuhoa nhạt hơn, hình dạng cây mỏng manh). Đây là một trong những giống hoa nở 2 năm/ lần chịu lạnh tốt nhất hiện nay. Yêu cầu nơi trồng có ánh nắng dịu nhẹ vừa phải, ưa đất thịt pha cát thoát nước tốt với độ pH từ 5.4 – 7.4, không thích đất chua. Rễ cây trồng trong đất có thể chịu được nhiệt độ thấp tới -15°C nhưng mép lá đã chuyển sang màu vàng khi độ là -5°C. Thời gian chiếu sáng ban ngày của cũng có tác động rất lớn đến sự ra hoa của cây.

I. Tác dụng & ý nghĩa của hoa

1. Tác dụng

1.1. Dược liệu

Pansy được đưa vào danh sách dược liệu chăm sóc da trong “Danh y” thời Tam Quốc. Để lấy lòng các mỹ nhân trong hậu cung, hoàng đế nhà Tùy đã tổ chức cho các bác sĩ trong triều nghiên cứu nhiều phương pháp trị mụn khác nhau từ hoa Păng xê và được viết thành các cuốn “Đơn thuốc cho các cung điện trong hậu cung của Hoàng đế Tùy Dương”. Bản thảo cương mục của Trung Quốc, tựa đề “Compendium of Materia Medica” cũng có thông tin chi tiết về tác dụng trị mụn của hoa păng-xê: “Nó có tính chất dịu nhẹ, có mùi thơm, có thể được sử dụng để loại bỏ vết loét và vết sẹo, giảm sưng tấy… Thân và lá có chứa pansyrin, dùng để chữa ho và các bệnh khác”.

1.2. Trang trí

Vì hoa có 3 màu phân bố đối xứng trên năm cánh hoa, tạo thành hoa văn giống như tai, má và miệng của mèo nên còn gọi là hoa mặt mèo, khi bị gió thổi thì bông hoa trông giống như một con bướm đang bay. Thông qua quá trình lai tạo tự nhiên và nhân tạo, hiện nay hoa păng-xê có rất nhiều màu sắc và chủng loại khác nhau, được nhiều người trồng chậu làm cây cảnh trang trí nội ngoại thất.

1.3. Giá trị kinh tế

Păng-xê không chỉ có hoa đẹp mà còn có mùi thơm nên hoa được dùng để chiết xuất thành tinh chất dầu gội, nước hoa, tinh dầu…

2. Ý nghĩa

Pháp có một câu chuyện truyền thuyết là nếu bạn thích ai đó thì có thể xịt nước hoa păng-xê vào mắt họ khi họ đang ngủ, sau đó chờ đợi khi người ấy tỉnh dậy, người đầu tiên họ nhìn thấy khi mở mắt ra là bạn thì họ sẽ yêu bạn điên cuồng. Tất nhiên đây chỉ là truyền thuyết, không nên bắt chước. Ở Ý, ý nghĩa của nó là “khao khát” và “hãy nhớ tôi”. Nhiều chàng trai trẻ ở Ý sẽ chọn hoa păng xê làm quà tặng cho người mình thích với hy vọng người kia cũng sẽ thích lại mình. Ở Đức, loài hoa này ít phổ biến hơn, bởi người Đức gọi hoa păng-xê là “mẹ kế”.

“Pansy” dựa trên từ tiếng Pháp “Pensee”, có nghĩa là “suy nghĩ”. Cây có tên như vậy là do hoa mới nở có cánh hoa phủ đầy đốm. Những đốm này tạo cho bông hoa vẻ ngoài của khuôn mặt con người đang suy nghĩ nên nó trở thành biểu tượng của sự tự do suy nghĩ.

Nó cũng có ý nghĩa khác nhau tùy thuộc vào màu sắc, ví dụ như:

  • Màu vàng tượng trưng cho hạnh phúc.
  • Màu trắng mang ý nghĩa ngoan ngoãn, vâng lời.
  • Màu tím mang ý nghĩa trầm tư.
Hướng-dẫn-trồng-&-chăm-sóc-cây-hoa-păng-xê
Hướng-dẫn-trồng-&-chăm-sóc-cây-hoa-păng-xê

III. Hướng dẫn trồng & chăm sóc cây

Nếu trồng vườn thì khoảng cách giữa các cây trên luống hoa là 15 – 20 cm. Đất trồng tốt nhất là đất thịt màu mỡ, giàu chất hữu cơ hoặc hỗn hợp đất than bùn, xơ dừa, mùn lá và phân hữu cơ theo tỷ lệ 3:2:4:1 (hoặc đất vườn, mùn lá, than bùn và cát tỷ lệ 2:2:2:1). Nếu đất chua thì bón vôi để tăng độ kiềm cho đất.

  • Nhiệt độ tối ưu nhất là 15 – 25°C, bộ rễ có thể chịu được nhiệt độ thấp -15°C. Độ ẩm không khí tối ưu là 70 – 80% và độ ẩm của đất là 60 – 70%.
  • Cây ưa nắng, chịu bóng nhẹ, phát triển mạnh khi có đủ ánh sáng, tránh nắng gắt vào mùa hè.
  • Đừng tưới quá nhiều nước. Nếu mặt đất khô thì tưới nước thật kỹ cho đến khi nước chảy ra hết đáy chậu.
  • Bón phân lỏng có hàm lượng nitơ cao trong 1 – 2 lần đầu tiên, sau đó 3 tuần thì bón phân lỏng có hàm lượng lân cao. Bạn có thể cân nhắc phân NPK tỷ lệ 20-10-20 hoặc 14-0-14 với nồng độ 50 – 100 ppm. Trong giai đoạn ra nụ thì giảm phân đạm, tăng lượng bón lân và kali (xem chi tiết ở dưới).
  • Cắt tỉa những cành dài cho ngắn hơn, còn hái hoa là cắt bỏ những bông hoa đã nở xong. Việc này là để cung cấp thêm chất dinh dưỡng cho những bông hoa sắp nở. Lưu ý khi hái hoa thì cắt từ cuống chứ không chỉ cắt mỗi hoa.
  • Thối thân là bệnh chủ yếu trong thời kỳ sinh trưởng của cây con, có thể phòng trừ bằng các phun dung dịch chlorothalonil tỷ lệ 1:800 lần nước. Loài gây hại chính là bọ trĩ ngực vàng thường ẩn náu trong hoa, con cái đẻ trứng vào biểu bì của nhị hoa hoặc cánh hoa, khi đó có thể phun deltamethrin 2.5% tỷ lệ 1:4000 lần hoặc fenitrothion 1:1500 lần, phun định kỳ 10 ngày / lần. Bệnh sương mai xuất hiện do đất ẩm và thời tiết lạnh. Bệnh này cũng sử dụng thuốc diệt nấm thích hợp để phun lên cây.

IV. Phương pháp nhân giống

1. Gieo hạt

Nếu muốn thu hoạch hạt, bạn hãy để nguyên quả trên cây cho tới khi quả chín, vỏ quả khô và tách ra theo chiều dọc để lộ hạt thì thu hoạch ngay. Thời điểm tốt nhất để gieo hạt giống hoa păng-xê là từ khoảng tháng 8. Nếu gieo hạt vào khoảng tháng 8 thì chúng sẽ nở hoa vào khoảng tháng 10. Đất gieo hạt phải là đất tơi xốp, tốt hơn nên dùng khay có lỗ để ươm cây con, độ pH của đất nên nằm trong khoảng 5.5 – 5.8 và giá trị EC 0.5 – 0.75, duy trì nhiệt độ ở 18 – 22°C, hạt giống được che nắng và sẽ nảy mầm sau 6 – 10 ngày.

Những lá thật đầu tiên sẽ xuất hiện sau 10 – 15 ngày, nhiệt độ đất thích hợp ở giai đoạn này là 17 – 24°C. Sau khi mọc 2 lá thật có thể bắt đầu bón phân nhẹ, nồng độ bón là 50ppm phân hòa tan NPK 20-10-20. Chú ý phòng trừ sâu bệnh thường xuyên bằng cách phun chlorothalonil và thiophanate-methyl tỷ lệ 1:800-1000 lần nước. Khi bộ rễ đã hình thành, có 5 – 6 lá thật thì có thể tăng bón phân NPK 14-0-14.

nhân-giống-pansy-bằng-phương-pháp-gieo-hạt
nhân-giống-pansy-bằng-phương-pháp-gieo-hạt

2. Phương pháp khác

  • Nếu giâm cành thì tiến hành vào tháng 5 – 6. Cắt những chồi dài 6 – 7cm từ ngọn rồi cắm vào đất than bùn, khoảng cách 5cm giữa các cành giâm, tưới nước để giữ ẩm không khí, sau 15 – 20 ngày có thể ra rễ, tỷ lệ sống cao.
  • Nếu phân chia rễ thì chọn cây trên 3 năm tuổi và sau khi cây ra hoa, chia những cành bên có rễ phụ hoặc những cành mới có rễ mọc ra từ thân rễ, trồng vào chậu như một cây con mới.
nhân-giống-păng-xê-bằng-phương-pháp-giâm-cành
nhân-giống-păng-xê-bằng-phương-pháp-giâm-cành

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

.
.