Ngọc lan là tên của một chi thực vật có hoa với tên khoa học Michelia chi này thuộc họ Magnoliaceae (họ Mộc Lan), gồm khoảng 50 loài thân gỗ hoặc cây bụi có hoa, lá màu xanh ngọc lục bảo dài tới 16 cm, hoa có mùi thơm nở vào mùa xuân, chủ yếu phân bố ở các miền nhiệt đới, cận nhiệt đới của Nam Á hoặc Đông Nam Á.

Trong các loài của chi Ngọc lan thì có 2 loài phổ biến nhất là Hoàng ngọc lan (Michelia Champaca) và bạch ngọc lan (Michelia Alba), trong đó bạch ngọc lan là loài cây lai giữa hoàng ngọc lan với Magnolia montana, nó cũng ít thấy.

Vì vậy trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về loài chính là hoàng ngọc lan hay ngọc lan vàng (Michelia Champaca).

I. Đặc điểm hình thái & sinh trưởng

1. Đặc điểm hình thái

1.1. Hoàng ngọc lan

Michelia champaca là cây thân gỗ thường xanh có thể cao hơn 10 mét, cành mọc xiên lên trên, tạo thành tán hẹp hình chiếc ô, thân được bao phủ bởi lớp lông tơ màu vàng nhạt.

  • Lá mỏng và có nhiều lông, hình trứng thuôn hoặc hình mũi mác, dài 10 – 25cm và rộng 4.5 – 9cm, đỉnh lá nhọn, gốc lá rộng hình nêm, cuống lá dài 2 – 4cm.
  • Hoa có màu vàng thơm mọc ở nách lá, có 15 – 20 lá đài hình thuôn, dài 3 – 4cm, và rộng 4 – 5mm, các vách ngăn của nhị hoa kéo dài thành đầu nhọn, nhụy có lông, cuống nhụy dài 3mm. Thời kỳ ra hoa cao điểm là từ tháng 8 đến tháng 10.
  • Quả nang hình bầu dục, dài 1 – 1.5cm, có mụn cóc lồi ra, bên trong nhiều thịt và có 2 – 4 hạt, hạt nhăn nheo.
Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-hoàng-ngọc-lan
Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-hoàng-ngọc-lan

1.2. Bạch ngọc lan

Đây là một loài lai giữa Magnolia champaca với Magnolia montana, thường ít thấy trong thiên nhiên hoang dã mà chủ yếu được nhân giống để trồng làm cảnh. Magnolia alba là cây thân gỗ lớn, cây lón có thể cao đến 15m. Lá hình bầu dục, thon, dài 15 – 25cm. Hoa màu trắng mọc ở đầu cành, rất thơm, có từ 8-12 lá  đài. Ít khi ra quả, quả là loại quả nang khô, cứng, màu đỏ hoặc xanh.

Bạch-ngọc-lan-(ngọc-lan-trắng---Michelia-Alba)
Bạch-ngọc-lan-(ngọc-lan-trắng—Michelia-Alba)

2. Đặc điểm sinh trưởng

Cây ưa khí hậu ấm áp, không chịu lạnh, nhiệt độ tối thiểu > 5 độ C. Đất thoát nước tốt và màu mỡ, hơi chua. Cây từ 2 đến 3 năm tuổi mới có thể ra quả. Nên trồng ở nơi có đủ ánh nắng. Để cây ra hoa nhiều thì bạn nên ngừng bón phân đạm, cắt bỏ những cành dài, làm cong cành cho chúng lùn lại, bón phân lân và kali để thúc đẩy ra hoa.

II. Tác dụng & ý nghĩa của hoa

1. Tác dụng

1.1. Giá trị kinh tế

Hoa có mùi thơm, dáng đẹp nên được trồng nhiều ở các vùng nhiệt đới châu Á làm cây cảnh. Hoa còn được chiết xuất dầu thơm hoặc làm nguyên liệu pha trà, lá chế biến gia vị. Gỗ nhẹ, mềm dùng để đóng tàu và đồ nội thất.

1.2. Thuốc

Vỏ và thân chứa eucalyptine, leucine, eucalyptine, magnolinine và magnolinine. Lá chứa dầu dễ bay hơi, thành phần chính là linalool, linalool acetate, methyl heptenone , geranol…

  • Vỏ cây được sử dụng trong dân gian ở Ấn Độ để điều trị u bụng lành tính
  • Quả và rễ chữa đau bụng, khó tiêu, chữa đau nhức xương khớp và hóc xương.

2. Ý nghĩa

2.1. Kiên định

2.2. Sự chân thành

Tặng hoa cho người yêu để hy vọng rằng kiếp này bạn có thể bảo vệ cô ấy thật tốt, và tình yêu hai người dành cho nhau sẽ không bao giờ thay đổi.

2.3. Tình bạn bền vững

Tặng hoa cho bạn thân, tri kỷ thay cho lời chúc họ có một đời hạnh phúc và tạo dựng tương lai tươi đẹp của riêng mình.

2.4. Lòng biết ơn

III. Hướng dẫn trồng & chăm sóc cây

Đất trồng cây phải là loại đất tơi xốp, thoáng khí, giàu mùn. Đáy chậu có lót gạch vụn và có lỗ thoát nước tốt là lựa chọn tốt nhất.

  • Ánh sáng: Đảm bảo cậy nhận đủ ánh sáng tự nhiên trong ít nhất 6 tiếng/ ngày, vào mùa hè thì cần được che bóng tránh nắng gắt vào giữa trưa. Nếu cây không nhân đủ ánh sáng thì cành và lá sẽ phát triển mạnh nhưng ít ra hoa.
  • Bón phân: Trong giai đoạn sinh trưởng, bón phân hỗn hợp NPK hàng tháng, giảm tần suất bón phân vào mùa đông.
  • Tưới nước: Không cần tưới nước thường xuyên, chỉ tưới khi đất trong chậu hơi khô. Vào mùa hè thì tưới 2 lần vào buổi sáng và tối, mùa thu thì 2 – 3 ngày tưới 1 lần, mùa đông kéo dài thời gian hơn tùy thuộc vào độ khô của đất.
  • Cắt tỉa: Cắt tỉa những cành chết, cành bị bệnh và lá già để giúp cây tiêu tốn ít dinh dưỡng. Cắt tỉa kịp thời khi cây ra nụ và sau khi ra hoa.

2. Kiểm soát dịch bệnh

2.1. Bệnh chính

2.1.1. Bệnh thán thư

Bệnh thán thư chủ yếu gây hại cho lá, bệnh xuất hiện ở ngọn hoặc mép lá. Ở giai đoạn đầu, trên lá xuất hiện những hạt nhỏ màu đen hoặc nâu sau lan dần ra làm héo lá. Tác nhân gây bệnh chủ yếu là nấm trên cây hoặc lá rụng, lây lan sang cây nhờ gió và mưa. Các bào tử nảy mầm trong giọt nước, xâm nhập vào mô lá và gây bệnh.

Các phòng trừ là tăng cường quản lý nước và phân bón, đốt lá rụng. Nếu có dấu hiệu của bệnh thì phun chlorothalonil 75% tỷ lệ 1: 800 lần nước, 10 ngày phun 1 lần và phun liên tục 3 – 4 lần.

2.1.2. Vàng lá

Đầu tiên lá chét bị úa vàng, gân lá vẫn xanh nhưng sau khi bệnh lây lan thì toàn bộ lá chuyển vàng. Đây là loại bệnh sinh lý, chủ yếu do đất sét, độ pH quá cao, không đủ sắt sunfat. Do đó bạn có thể dùng dung dịch sắt sunfat 0,2% để tưới vào rễ hoặc sắt sunfat 0,1% để phun lên lá, đòng thời bón thêm phân chuồng.

2.1.3. Cháy lá

Triệu chứng ban đầu là mép lá bị cháy, sau đó lá teo lại và khô, rụng đi. Bệnh này thường gặp khi đất ít dinh dưỡng, nhiệt độ cao kéo dài, hạn hán, ánh sáng quá mức; đất bị kiềm hóa hoặc ra hoa quá nhiều.

2.2. Các loài gây hại

Các loài gây hại chính là: sâu bướm, nhện đỏ, bọ cánh cứng. Thỉnh thoảng cũng có những loài gây hại dưới lòng đất như sâu bọ. Nếu xảy ra sâu bệnh dùng 80% dichlorvos EC tỷ lệ 1:800 lần nước hoặc 50% fenitrothion EC 1: 800 lần để diệt sâu bướm; dùng 40% dicofol 1: 800 lần nước hoặc 5% Nisolan 1: 2000 lần để diệt nhện; dùng kẽm sulfat 50% tỷ lệ 1:1000 lần nước để diệt sâu bọ trong đất.

IV. Phương pháp nhân giống

Nhân giống ngọc lan chủ yếu bằng gieo hạt nhưng cũng có thể ghép cành. Hạt giống phải được thu hoạch kịp thời khi chúng vừa nứt và có màu đỏ, sau đó bảo quản trong cát cho đến khi gieo. Sau khoảng 1 – 2 tháng thì hạt có thể nảy mầm. Cây con sau 1 năm có thể cao 40 – 50cm và tán rộng 40cm.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

.
.