Hoa hạnh phúc hay riềng tía, tên khoa học của nó là Alpinia purpurata, một loài thực vật thuộc họ Gừng (Zingiberaceae). Trong tự nhiên, nó được tìm thấy ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới của Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, cũng như một số đảo ở Thái Bình Dương. Tên Alpinia được đặt tên để vinh danh Prosper Alpino, một nhà tự nhiên học, nhà thám hiểm và du khách gốc Ý.

I. Đặc điểm hình thái & sinh trưởng

1. Đặc điểm hình thái

Hoa hạnh phúc là một loại cây thân thảo nhiệt đới điển hình, mọc thành cụm và cao 1.5 – 2 m. Nó có thân ngầm gọi là thân rễ và có các nhánh chạy song song với đất. Thân rễ màu đỏ, đường kính 1 – 1.5 cm.

  • Cây có lá nhọn, dài 20 – 30cm và rộng 5 – 8cm, đỉnh lá nhọn còn gốc lá hình nêm, nhẵn.
  • Chùm hoa màu đỏ ở ngọn cây thực ra không phải là một bông hoa đơn lẻ mà là một cụm hoa dạng chùm, dài 8 – 25 cm (thậm chí tới 90cm) và rộng 3.5 – 8 cm. Hoa nhỏ và có màu trắng, lá bắc hình trứng ngược dài 3 – 5 cm và rộng 1.5  -2.5cm màu đỏ tươi, cuống lá dài 1 – 2 mm; lá đài hoa dài 1 – 2cm. Cánh hoa dài 3 – 5cm, nhẵn, màu trắng;  có nhị hoa ở bên.
  • Quả có hình cầu, đường kính 2 – 3 cm với hạt dài khoảng 3 mm màu đỏ không có màng, đôi khi có màu hồng.
Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-riềng-tía-(hoa-hạnh-phúc)
Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-riềng-tía-(hoa-hạnh-phúc)

2. Đặc điểm sinh trưởng

Gừng đỏ được xếp vào loại cây dễ trồng và phát triển nhanh, có thể trồng ở cả ngoài trời và nơi có bóng râm, thích đất ẩm và tơi xốp hoặc có cát. Khi trồng tại nhà, hoa hạnh phúc hiếm khi nở, nếu có thì thường nở vào năm thứ 2 nếu đáp ứng đủ các điều kiện chăm sóc cơ bản như độ ẩm, thời tiết ấm áp và ánh sáng ban ngày rực rỡ.

3. Các loài tương tự

  • Alpinia vittata là một trong những loài phổ biến và nhỏ nhất vì ngay cả trong tự nhiên, chiều cao chỉ giới hạn 80 cm. Lá dài tới 15 cm, hẹp và có màu xanh đậm xen kẽ các sọc trắng.
  • Alpinia zerumbet có thân cao, lá hình mũi mác, hoa màu kem và có hình chuông dài rũ xuống với môi màu vàng hồng.
  • Alpinia calcarata có chồi cao tới 1m, lá hình mũi mác có cuống dài tới 50 cm, hoa giống phong lan với cánh hoa màu be nhạt và môi hoa màu đỏ vàng.
  • Alpinia Kawakami có lá không cuống, dài, thẳng, cụm hoa mọc thẳng, cánh hoa màu trắng có lông mao dọc theo mép, môi hoa lớn hình bầu dục có hoa văn màu đỏ.
  • Alpinia mutica có lá hình ngọn giáo hẹp, dài 50cm, màu sẫm. Hoa màu trắng với môi hoa rộng có đốm vàng – cam – đỏ rất độc đáo.

II. Tác dụng & ý nghĩa của hoa

1. Tác dụng

Rễ củ của cây có mùi khá hăng nên nó được sử dụng trong nấu ăn như một loại gia vị. Thân rễ chứa tinh dầu (0,6-1%) bao gồm sesquiterpenoid, cineole và eugenol, ngoài ra còn có tannin và flavonoid. Nó là nguyên liệu được sử dụng trong sản xuất đồ uống có cồn. Trung bình cứ 100g thân rễ chứa 7.1mg protein, 2.8mg chất béo, 83.0mg tổng lượng carbohydrate, 22.0mg chất xơ, 0.35mg thiamine, 0.14mg riboflavin, 7.09mg niacin và 184mg axit ascorbic…

Trong Đông y, hạt được dùng để chữa bệnh sốt rét, dịch tả, khó tiêu, ợ chua, đau răng. Thân rễ được kê toa làm thuốc chữa dạ dày, viêm ruột mãn tính (viêm ruột non), đau dạ dày, ngăn ngừa tái phát các bệnh mãn tính của cơ quan nội tạng, tăng tiết nước bọt. Nhiều khi nó còn được sử dụng để điều trị tình trạng chán ăn, rối loạn kinh nguyệt, đau đầu kèm theo ngất xỉu, suy nhược và say sóng.

2. Ý nghĩa

III. Hướng dẫn trồng & chăm sóc cây

Nếu trồng trong vườn thì nên xới đất xuống độ sâu 30 cm, bón vôi và bón lót phân chuồng, trấu, vỏ hạt, nếu đất là đất sét thì trộn đều với cát. Khoảng cách giữa các cây khoảng 1m.

  • Đất trồng trung tính, có thể bao gồm đất vườn – mùn lá – cát tỷ lệ bằng nhau, không nên trồng trong đất than bùn.
  • Riềng tía sinh trưởng và cho hoa đẹp nhất nếu được trồng ở những nơi có ánh sáng. Ánh sáng tự nhiên tốt nhất là 50 – 70% (cường độ và thời gian). Nhiệt độ lý tưởng nhất là 20 – 25°C.
  • Không cần bón nhiều phân hóa học. Bạn có thể bón theo công thức NPK tỷ lệ 1:1:1 cứ 2 lần/năm, hoặc phân pha loãng với nước cứ 2 – 3 tuần/ lần. Ưu tiên phân chuồng là tốt nhất.
  • Tưới đủ nước. Nếu đầu lá khô màu nâu có thể do không khí quá khô hoặc thiếu nước.

Loài này có hàm lượng tinh dầu cao trong các mô, có khả năng kháng sâu bệnh tốt, tuy nhiên đôi khi rệp sáp có thể xâm nhập vào hoa làm cho hoa chuyển sang màu đen, nếu gặp trường hợp này thì phải cắt bỏ. Nếu rệp lây lân mạnh thì phun Malathion 80% EC với tỷ lệ 15ml/1 ống nước, cách tuần phun 2 lần.

IV. Phương pháp nhân giống

Nhân giống hoa hạnh phúc chủ yếu bằng cách phân chia cây, thực hiện vào mùa xuân, cây con sau khi phân chia phát triển rất nhanh, các bộ rễ của cây non tích cực ra chồi mới so với bụi già.

Bạn cũng có thể nhân giống bằng cách gieo hạt, mặc dù sẽ mất nhiều năm và tỷ lệ nảy cũng không cao, càng bảo quản hạt lâu thì khả năng nảy mầm càng thấp. Đất gieo hạt nên là đất mùn lá và cát tỷ lệ bằng nhau, duy trì nhiệt độ khoảng 22 – 25°C.

nhân-giống-hạnh-phúc-bằng-cách-gieo-hạt
nhân-giống-hạnh-phúc-bằng-cách-gieo-hạt
phương-pháp-nhân-giống-bằng-cách-chia-cây
phương-pháp-nhân-giống-bằng-cách-chia-cây

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

.
.