Hoa dẻ thơm có tên khoa học là Desmos chinensis, một loài thuộc họ Annonaceae (họ Na), phân bố ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Á, châu Phi và châu Mỹ. Nó cũng được trồng hoặc hoang dã ở Ấn Độ, Sri Lanka, Thái Lan, Việt Nam, Campuchia, Malaysia, Indonesia, Philippines và các nước khác. Có thể gọi dẻ thơm là giống cây lùn của hoàng lan.

I. Đặc điểm hình thái & sinh trưởng

1. Đặc điểm hình thái

Hoa dẻ thơm là loài cây bụi mọc thẳng hoặc leo. Thân cây không có lông, vỏ xù xì có sọc dọc và có các nốt sần nổi lên màu trắng xám.

  • Lá mỏng hình thuôn hoặc hình elip dài 4 – 13 cm và rộng 2 – 5 cm, đầu lá tù hoặc nhọn còn gốc lá tròn, mép lá gợn sóng, mặt trên bóng và mặt dưới màu xanh nhạt. Có 8 đến 10 đôi gân bên hình lông chim, gân lá hơi lõm ở mặt trước và nhô lên ở mặt sau, cuống lá dài 5mm và dày, màu xanh đậm.
  • Hoa mọc đơn độc ở nách lá, đường kính cánh hoa khi xòe ra là 3 – 6 cm. Cánh hoa hình bình hành hoặc hình elip rộng 1.3 – 1.8 cm và dài 5 – 13 cm, bao hoa 2 vòng với tổng cộng 6 cánh, mặt ngoài to, mặt trong nhỏ. Ban đầu cánh hoa dày có màu xanh không mùi, sau chuyển sang màu vàng thì có mùi thơm nồng như dứa rất sảng khoái. Có khoảng 150 nhị hoa hình trụ dài 1 – 1.5 mm màu trắng vàng, xếp thành hàng bao quanh nhụy cũng màu vàn, mỗi nhụy có 5 – 7 noãn. Thời kỳ ra hoa từ tháng 4 – tháng 6 .
  • Quả xếp thành chuỗi hạt 7 đốt, mỗi quả rộng 5 cm và dài khoảng 2 – 4 cm, quả non màu xanh khi chín thì đen bóng, rủ xuống, cuống quả dài 8 mm. Trong một quả có 2 – 5 hạt , giữa các hạt có các múi rõ ràng, hạt hình tròn hoặc bầu dục rộng 4 – 5mm và dài 6 – 8mm, bề mặt nhẵn, màu nâu.

Hoa của dẻ rất giống với hoa hoàng lan nhưng hoàng lan là cây thân gỗ nhỏ có thể cao tới 20 mét.

Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-hoa-dẻ
Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-hoa-dẻ

2. Đặc điểm sinh trưởng

Hoa dẻ ưa nơi có nhiệt độ cao, chịu được bóng râm bán phần (50% nắng 50% râm). Cây có thể ra hoa sau 3 năm trồng từ cây con hoặc hạt, nếu chăm sóc tốt thì có thể nở hoa quanh năm, mặc dù chủ yếu vào tháng 7 – 9.

II. Tác dụng & ý nghĩa của cây

1. Tác dụng

  • Rễ và lá có thể dùng làm thuốc chữa đau nhức xương khớp, đau bụng sau sinh, vết bầm tím, nấm da hoặc thuốc thú y trị đầy hơi cho gia súc, chướng bụng. Hoa dùng để chiết xuất tinh dầu với hiệu suất 0.36 – 0.5% đối với hoa tươi và 1.33 – 1.75% đối với hoa khô.
  • Chiết xuất tinh dầu từ ​​hoa được là nguyên liệu trong ngành công nghiệp nước hoa. Cây lâu năm được trồng trong thiết kế cảnh quan. Sợi vỏ cây có thể được sử dụng làm nguyên liệu sản xuất bông và giấy, cũng có thể dùng thay thế cây gai dầu làm dây thừng. Dẻ thơm là cây thường xanh, hình dáng cây đẹp, hoa thơm lâu và giống móng vuốt đại bàng, chùm quả như hạt cườm nên cũng được trồng nhiều làm cây sân vườn.

2. Ý nghĩa

Có một truyền thuyết của Philippines gắn liền với loài cây này. Câu chuyện kể về một cặp vợ chồng không có con. Nhiều năm sau, các vị thần đã thương xót gia đình và ban cho họ một cô con gái, nhưng có một điều kiện là cô gái đó không được chạm vào đàn ông. Đứa trẻ được đặt tên là Desmos. Cô gái lớn lên trở thành một mỹ nhân nhưng cha mẹ cô đã nhốt cô trong nhà để không phạm phải yêu cầu của thần linh. Một buổi tối nọ Desmos rời khỏi nhà. Cô đi ra vườn và gặp một chàng trai trẻ, chàng trai say mê và muốn cưới cô Desmos nhưng ngay khi chàng trai chạm vào tay cô, cô lập tức biến thành một cái cây tỏa hương thơm. Anh chàng trai đó vẫn lang thang trong vườn cho đến ngày nay để tìm cô gái. Nên dẻ thơm là biểu tượng cho sự đắm say, si tình.

Hoa-dẻ-Đặc-điểm,-công-dụng,-cách-trồng-&-chăm-sóc
Hoa-dẻ-Đặc-điểm,-công-dụng,-cách-trồng-&-chăm-sóc

III. Hướng dẫn trồng & chăm sóc cây

Đây là một loại cây dễ trồng nhưng để phát triển tốt nhất thì nên tạo điều kiện sinh trưởng tốt, đặc biệt vì là cây ưa ánh sáng nên phải trồng dưới ánh nắng mặt trời. Cụ thể như sau:

  • Tưới nước nhiều vào mùa hè, vừa phải vào mùa đông, trước khi tưới nên để khô bề mặt đất. Cây càng lâu năm thì chịu hạn càng tốt, rễ không chịu được úng nước.
  • Nhiệt độ phát triển tốt nhất là > 15°С mặc dù nó có thể chịu được sương giá trong thời gian ngắn ở 0°С.
  • Đất trồng phải trung tính, tơi xốp, có hàm lượng lớn chất trơ (vermiculite, đá trân châu, than củi, cát sông…).
  • Bón phân loãng thường xuyên, nhất là giai đoạn tháng 3 – tháng 8 hàng năm. Chú ý chỉ bón phân sau 3 tuần cách thời điểm trồng ra nơi mới.

IV. Phương pháp nhân giống

Cây được nhân giống chủ yếu bằng cách giâm cành, nhưng có thể bằng gieo hạt.

  • Đối với giâm cành, cắt những cành khỏe của cây mẹ 1 – 2 tuổi thành đoạn dài 10 – 12 cm và giâm ngay vào đất cát sông ẩm. Độ sâu cắm cành là 1/2 chiều dài, nén chặt, tưới nước và che bóng. Rễ sẽ bắt đầu nảy mầm sau khoảng 3 tháng, tỷ lệ là 30%. Nếu ngâm vào dung dịch kích rễ thì tỷ lệ sẽ cao hơn gấp đôi.
  • Hạt giống được ngâm trong nước ấm từ 6 – 8 giờ; có thể thêm chất kích thích (Epin, Zircon, NV-101, Ribav-Extra…) để tăng tốc độ và tỷ lệ nảy mầm. Gieo trong đất nhẹ, thoáng khí và thoát nước sâu xuống 1 cm (tham khảo hỗn hợp đất vườn, xơ dừa, đá trân châu tỷ lệ 1:1:1). Tưới nước làm ẩm đất rồi phủ màng nilon, đặt ở nơi sáng sủa ở nhiệt độ 28 – 35°C. Hạt có thể nảy mầm sau 3 – 8 tuần. Sau khi cây mọc được 2- 3 cặp lá thì đem trồng bầu, khi cao 6 – 7 cm thì có thể trồng chậu hoặc vào vườn, khoảng cách 30 – 40cm.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

.
.