Hoa cẩm tú cầu không thơm như hoa nhài, cũng không lộng lẫy như mẫu đơn, cũng không trầm lặng và tao nhã như hoa lan nhưng vẫn được mọi người yêu thích. Tại sao vậy? Bởi vì cẩm tú cầu rất to, những cánh hoa nhỏ kết lại với nhau tạo thành một bông hoa nhiều lớp như tổ ong, lại có nhiều màu sắc khác nhau. Ngoài ra, dù được trồng trong nhà hay ngoài vườn, kể cả dưới bóng râm thì nó vẫn có thể phát triển bình thường và nở hoa.

Lần đầu tiên đề cập đến loài này là trong một tài liệu của Pháp có niên đại từ thế kỷ 16, nói về một loại hoa thảo mộc có liên quan đến Hortensia, lần đầu tiên hoa được đặt tên vào năm 1759 bởi nhà thực vật học người Hà Lan Nicolaus Joseph von Jacquin, người đã phát hiện ra loài cây này trong nhà kính. Từ cẩm tú cầu xuất phát từ tiếng Hy Lạp “hydror” và “angios”, có nghĩa là nước và hoa.

I. Đặc điểm hình thái & sinh trưởng của hoa

1. Đặc điểm hình thái

Cẩm tú cầu thực chất là một chi thực vật có tên khoa học là Hydrangea, chi này có khoảng 50 – 60 loài thực vật khác nhau. Một đặc điểm thú vị nhất có lẽ là màu hoa có thể thay đổi theo độ pH của đất, ví dụ như loài Hydrangea macrophylla mà chúng ta sẽ nói tới trong nội dung bên dưới, nếu pH < 7.0 thì  sẽ cho hoa màu lam, nếu đất có độ pH là 7 thì cây cho hoa màu trắng sữa, nếu đất có độ pH lớn hơn 7 cây cho hoa màu hồng hoặc màu tím.

1.1. Đặc điểm chung

Cẩm tú cầu lá to có tên khoa học là Hydrangea macrophylla, đây là loài điển hình nhất trong chi Hydrangea. Đây là một loài cây bụi cao trung bình 1 – 4m; thân phân nhánh từ gốc theo dạng hình tròn, cành có hình trụ.

  • Lá mọc đối, hình trứng hoặc hình elip dài 6 – 15 cm và rộng 4 – 11.5 cm, đầu lá nhọn, gốc tù, mép lá có răng cưa. Có  6 – 8 đôi gân bên mọc xiên lên trên hoặc hơi cong ở gần phía trên, mặt gân trên hơi phẳng còn phía dưới hơi lồi, gân lưới nhỏ hơn có dạng lưới và nổi rõ hai bên. Cuống lá dày, dài 1 – 3.5 cm, không có lông.
  • Hoa mọc thành cụm có hình dạng corymbose, hình cầu hoặc chùy, đường kính hoa 8 – 20 cm, cuống hoa ngắn, cánh hoa thuôn dài 3 – 3.5 mm. Lá đài có hình trứng rộng dài 1.4 – 2.4 cm, màu hồng, xanh nhạt hoặc trắng; ống đài hình nón dài 1.5-2 mm. Có 10 nhị hoa, chiều dài gần bằng nhau, bao phấn dài khoảng 1 mm.
  • Quả là quả nang bề mặt nhẵn, dài 7.5 – 10 cm, mặt trên hạt có lông hạt màu trắng mượt. Thời kỳ ra hoa từ tháng 4 – 6, thời kỳ đậu quả từ tháng 7 – 8.

1.2. Màu của hoa

Màu hoa khác nhau là do anthocyanin, khi hoa được trồng trong điều kiện đất chua thì các ion rất dễ phân ly và kết hợp với sắc tố glycoside trong hoa để tạo ra hoa màu xanh lam còn trong điều kiện đất kiềm, các ion nhôm trong đất ở trạng thái liên kết, hoa cẩm tú cầu không thể hấp thụ nên hoa thường có màu hồng hoặc tím…

Nguyên nhân thay đổi màu sắc không chỉ bị ảnh hưởng bởi độ pH của đất mà còn theo thời gian: Màu sắc ở giai đoạn đầu, giữa và cuối cũng khác nhau. Ví dụ hoa ban đầu có màu trắng, từ từ chuyển sang màu xanh lục, hoa ban đầu có màu hồng sẽ dần chuyển sang màu đỏ và đến khi héo thì chuyển sang màu vàng.

Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-cẩm-tú-cầu
Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-cẩm-tú-cầu

1.3. Chất độc trong hoa

Lá, nụ và hoa có chứa một chất hóa học gọi là amygdalin. Amygdalin là một glycoside cyanogen được tìm thấy trong nhiều loại thực vật. Laetrile không độc hại ở dạng tự nhiên nhưng khi nó được chuyển hóa trong cơ thể (dù là người, chó hay mèo) thì sẽ tạo ra xyanua. Tất cả các bộ phận của cây đều chứa amygdalin, nhưng hàm lượng cao nhất là ở hoa và lá non.

Ngộ độc hoa cẩm tú cầu ở mèo và chó rất hiếm vì vật nuôi phải ăn một lượng lớn mới có biểu hiện. Các triệu chứng phổ biến nhất là liên quan đến đường tiêu hóa như bị nôn mửa và tiêu chảy, nặng có thể gây hôn mê và lú lẫn. Dấu hiệu sẽ xuất hiện trong vòng 30 phút sau khi ăn phải.

2. Đặc điểm sinh trưởng

3. Các loài chính

Các nhà thực vật học phân biệt 35 loài khác nhau nhưng chỉ một số ít loài được trồng, phổ biến nhất là Hydrangea arborescens, Hydrangea Paniculata và Hydrangea macrophylla (ở trên).

  1. Нydrangea arborescens là loại dễ trồng nhất. Hoa chủ yếu là màu trắng nhưng cũng có giống màu hồng (ví dụ Invisible hoặc Pink Annabelle, Bella Anna với cánh hoa nhọn). Cụm hoa thường có hình cầu và đường kính hoa có thể tới 25cm. Cây cao trung bình 1.5 m, nở hoa từ tháng 6 – 9. 
  2. Нydrangea paniculata: Nó được đặt tên dựa theo hình dạng của các cụm hoa – có dạng chùy hình chóp. Thời gian nở hoa từ tháng 7 – tháng 10. Hơn nữa, bông hoa ó thể thay đổi màu sắc trong quá trình nở từ màu trắng, kem và xanh lục chuyển sang màu hồng và thậm chí là màu đỏ tươi.
  3. Hydrangea petiolaris nở hoa vào tháng 6 và có mùi thơm thoang thoảng.

II. Ý nghĩa của hoa trong phong thủy

1. Ý nghĩa chung

Hoa cẩm tú cầu có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, nổi tiếng là loài nở hoa vào mùa đông. Trong mùa đông lạnh giá, hình ảnh những bông hoa màu hồng, trắng dường như mách bảo mọi người rằng mùa xuân đang đến gần vì thế nên ý nghĩa chung của cẩm tú cầu là hy vọng. Trong cuộc sống chắc chắn sẽ có nhiều khó khăn và thử thách nhưng chỉ cần trong mỗi người còn hy vọng thì chắc chắn sẽ dần vượt qua, mất đi hy vọng mới là điều đáng sợ nhất.

Ngoài ra, loài hoa này còn có ý nghĩa khác như thể hiện sự chung thủy trong tình yêu, và mỗi khi nhìn thấy đều cho ta cảm giác có sự liên kết vô hình với người thân của mình, dù xa cách bao lâu bao xa thì một ngày nào đó cũng sẽ đoàn tụ.

Hoa-cẩm-tú-cầu-Đặc-điểm,-ý-nghĩa,-giá,-cách-trồng-&-chăm-sóc
Hoa-cẩm-tú-cầu-Đặc-điểm,-ý-nghĩa,-giá,-cách-trồng-&-chăm-sóc

2. Ý nghĩa của màu hoa

  • Hoa màu hồng tượng trưng cho tình cảm chân thành, phù hợp làm hoa cưới hoặc trang trí trên bàn ăn.
  • Hoa màu đỏ (Hydrangea macrophylla ‘Lady in Red’) tượng trưng cho tình yêu trong sáng và chân thành.
  • Hoa màu xanh lam (Hydrangea macrophylla ‘Nikko Blue’) là biểu tượng của hy vọng và niềm tin, dùng để trang trí trong các nhà thờ.
  • Hoa màu trắng tượng trưng cho địa vị, sự giàu có và sự phô trương.
  • Hoa màu tím tượng trưng cho mong muốn tìm hiểu về một người, rất phù hợp làm quà tặng kỷ niệm 4 năm ngày cưới.
  • Hoa màu xanh lá (Limelight Hydrangea) tượng trưng cho sự tái sinh và đổi mới.

III. Hướng dẫn trồng & chăm sóc hoa

1. Trồng & chăm sóc

Trồng ngoài vườn khá đơn giản và cũng không cần bón phân nhiều. Nói chung đất vườn phải tơi xốp hoặc cần được xới thường xuyên, bổ sung thêm đất mùn lá và phân hữu cơ nếu có thể, khoảng cách trồng giữa các cây là 80 – 100cm, đối với các loài lớn như tủ cầu lá to thì khoảng cách có thể là 120 – 250cm. Đối với cây 4 – 5 tuổi, độ sâu của hố trồng là 40 – 45 cm và rộng 50 – 70 cm, cây con 1 – 2 tuổi thì kích thước hố là 30×30 cm.

Nếu trồng hoa trong chậu thì cần được thay chậu mỗi năm 1 lần vào đầu tháng 3, khi thay chậu cần cắt bỏ những rễ thối và rễ dài, đặt ở nơi râm mát khoảng 10 ngày rồi mới chuyển ra ngoài trời.

  • Đất trồng hơi chua thì càng tốt. Đất nên có nhiều mùn lá, có thể trộn thêm than bùn. Hỗn hợp đất trồng tốt nhất là mùn lá, đất đen, cát và đất than bùn theo tỷ lệ 2:2:1:1.
  • Nhiệt độ sinh trưởng thích hợp cho cây là 18 – 28°C, nhiệt độ mùa đông không thấp hơn 5°C.
  • Để ra hoa nhiều thì cây cần được bón phân ít nhất 2 lần/ năm. Lần đầu tiên là vào đầu thời kỳ ra hoa và ưu tiên phân hỗn hợp kali sufat 25g + supe lân 70g, lần thứ 2 là sau khi cây đã nở hoa xong, ưu tiên phân đạm 25g mỗi cây.
  • Cây ưa ẩm hơn là chịu khô hạn. Trung bình tưới nước 2 lần/ tuần vào mùa nóng, mùa đông cần giảm tần suất tưới nước.
  • Bạn có thể trồng cây ở trong bóng râm nhưng không nên râm hoàn toàn, tốt nhất là trồng ở ngoài nắng tự nhiên, chỉ cần tránh ánh nắng mùa hè tầm 12h – 15h.
  • Không giống như hoa hồng, hoa nhài hay hoa giấy, cẩm tú cầu cần được cắt tỉa thường xuyên:
    • Đầu tiên là cắt bỏ những bông hoa còn lại sau thời kỳ ra hoa.
    • Khi cây con cao 10 – 15 cm có thể cắt ngọn để các chồi nách ở phía dưới nảy mầm và phân nhánh, sau đó cắt hét các chồi còn lại. Lặp lại quy trình này khoảng 2 – 3 lần. Chú ý màu vàng của lá cây chỉ là một phản ứng trao đổi chất bình thường, lúc này cây cần dự trữ chất dinh dưỡng để sống sót qua mùa đông nên không cần cắt tỉa, cũng không cần phải chuyển nó vào trong nhà quá sớm.

Ngoài ra, bạn cũng cần chú ý thêm về các loài sâu bệnh thường gặp. Ví dụ:

  • Khi trên lá xuất hiện đốm hoặc sọc màu vàng thì cần cắt bỏ và đốt ngay. Nếu toàn cây bị bệnh này nên cách ly cây.
  • Nếu lá bị mất màu có nghĩa là nó bị nhiễm clo do đất chứa nhiều vôi, pha loãng dung dịch kali nitrat và rưới vào đất để phòng trừ bệnh này.
  • Cẩm tú cầu còn có thể bị sâu bệnh phá hoại như nhện và rệp, lúc này cần phun các loại thuốc trừ sâu đặc trị.
Cách-trồng-&-chăm-sóc-hoa-cẩm-tú-cầu
Cách-trồng-&-chăm-sóc-hoa-cẩm-tú-cầu

2. Thay đổi màu sắc của hoa

  • Làm hoa màu xanh tím: Bón thêm một ít giấm trắng, nhôm sunfat và phân kali vào đất trước khi cây ra nụ, cứ 15 ngày/ lần. Lưu ý nồng độ giấm trắng không nên quá cao, pha loãng với nước theo tỷ lệ khoảng 1:500 lần, đảm bảo độ pH của đất nằm trong khoảng 5.2 – 5.5.
  • Làm hoa màu hồng: Bón một lượng tro thực vật để giữ cho đất có tính kiềm, đảm bảo độ pH của đất khoảng 6 – 6.5.
  • Làm cho hoa có đủ màu: Sau khi hoa chuyển sang màu hồng thì bón phân có tính axit như nhôm sunfat để hoa có nửa xanh tím, nửa hồng, trông rất mộng mơ.
Phương-pháp-nhân-giống-cây-cẩm-tú-cầu
Phương-pháp-nhân-giống-cây-cẩm-tú-cầu

IV. Phương pháp nhân giống

Nhân giống chủ yếu bằng phương pháp giâm cành, nhưng đôi khi cũng có thể xếp lớp hoặc ghép.

  • Giâm cành: Chọn những cành khỏe từ cây mẹ và cắt dài 12 – 20cm, bỏ những lá phía dưới, rồi giâm cành vào đất, duy trì nhiệt độ 13-18°C, khoảng 15 – 30 ngày sau cành giâm có thể ra rễ. Để tỷ lệ ra rễ cao hơn thì bạn nên ngâm nó vào dung dịch kích rễ.
  • Nếu nhân giống bằng cách ghép thì cây kim ngân hoa được dùng làm gốc ghép, ghép vào mùa xuân thì tỷ lệ sống sẽ cao hơn.
  • Chia bụi đơn giản bằng cách đào cây mẹ lên vào mùa xuân và mùa thu, sau đó chia bộ rễ ra thành nhiều cây con sao cho mỗi cây con có ít nhất một chồi mới, sau đó đem trồng riêng.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

.
.