Cây hạnh phúc hay Rà đẹt là một loài cây thường xanh trong nhà đã nổi tiếng ở châu Âu vào cuối thế kỷ trước và từ đó tới nay cũng trở nên rất phổ biến đối với những người làm vườn ở khắp thế giới. Nó được mang từ châu Á (đảo Đài Loan) cũng là nguồn gốc mà nó phát triển trong điều kiện tự nhiên. Loại cây này được đặt theo tên của nhà thực vật học J. Radermacher, người đầu tiên mô tả về nó.

Rà đẹt là phát âm tiếng Việt từ Radermachera và cây hạnh phúc với tên khoa học radermachera sinica cũng là loài phổ biến nhất trong chi này. Chi rà đẹt thuộc họ Bignonieceae (họ chùm ớt) và được phân biệt bằng tán lá, nó cực kỳ hiếm khi nở hoa trong nhà. Trong tự nhiên, cây hạnh phúc có thể cao tới 30 m, thân rộng ngang ngực khoảng 1 m, được người dân gọi là “hoa cúc Trung Quốc” hay “cây ngọc lục bảo” vì lá bóng và màu xanh ngọc lục.

I. Đặc điểm hình thái & sinh trưởng

1. Đặc điểm hình thái

Hạnh phúc hay rà đẹt hoa trắng là cây thân gỗ nhỏ, cao trung bình tới 10 mét. Thân vỏ màu xám nhạt và có vết nứt dọc sâu

  • Lá là lá lá kép hình lông chim (2 lá, hiếm khi 3 lá), chiều dài trục lá khoảng 30 cm. Các lá chét có hình trứng hoặc hình mũi mác dài 4 – 7 cm, đỉnh và đuôi lá nhọn, mép lá có khía, có 5 – 6 gân bên mọc xiên lên trên, không có lông ở cả hai mặt, cuống lá chét bên dài 4 – 5 mm, cuống lá chét cuối dài 1 – 2 cm.
  • Hoa mọc thành cụm dài 25 – 35 cm, lá bắc hình mũi mác dài 4-6 cm. Lá đài hoa thuôn nhọn có 5 khía, gân giữa lộ rõ, dài khoảng 1.2 cm. 5 cánh hoa hình chuông (đôi khi hình phễu) có màu trắng hoặc vàng nhạt và có mùi thơm đinh hương, dài 6 – 8 cm, có 5 thùy hình tròn, nhăn, dài khoảng 2.5 cm.
  • Quả là quả nang hình trụ, hơi cong, có nhiều rãnh, nhọn, dài 85 cm, đường kính khoảng 1 cm, ngăn trong hình trụ mỏng, hơi dẹt.
  • Hạt có hình bầu dục dài khoảng 2 cm, rộng 5 mm. Thời kỳ ra hoa từ tháng 5 -tháng 9 và thời kỳ đậu quả từ tháng 10 – tháng 12.
Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-cây-hạnh-phúc
Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-cây-hạnh-phúc

2. Về chi Radermachera

Chi rà đẹt gồm khoảng 16 loài thực vật được mô tả lần đầu tiên vào thế kỷ 18 bởi nhà thực vật học người Hà Lan Jacob Radermacher khi đang nghiên cứu hệ thực vật của đảo Java. Rà đẹt cũng phổ biến ở phía đông nam châu Á và các vùng núi của Trung Quốc. Nó xuất hiện phổ biến hơn trong nhà ở châu Âu từ những năm 1980. Tất cả những gì chúng liên quan tới họ Chùm ớt chỉ là thuộc lớp thực vật 2 lá mầm. Nhưng chi này là họ hàng gần của campsis (tecoma), catalpa, incarvillea và jacaranda.

Thứ hai là hoa chỉ xuất hiện trên những loài rà đẹt khi đã sống được 10-15 năm, mọc ở nách lá hoặc trực tiếp trên thân, từng chiếc một hoặc tập hợp thành từng cụm nhỏ.

II. Hướng dẫn trồng & chăm sóc cây

  • Rà đẹt thích đất hơi chua hoặc trung tính với độ pH từ 6 – 7. Bạn có thể sử dụng hỗn hợp đất vườn, đá trân châu và cát theo tỷ lệ bằng 2:1:1, quan trọng là đất trồng phải nhẹ, dễ thấm nước và không bị đóng cứng.
  • Cây phát triển tốt nhất trong ánh sáng tự nhiên nhưng gián tiếp, nếu đủ ánh sáng thì lá cây sẽ có màu xanh đậm và bề mặt bóng loáng. Nếu có thể thì trồng ở cửa sổ hướng Đông và Tây lúc mặt trời bình minh hoặc hoàng hôn. Trong trường hợp chỉ trồng trong nhà thì sẽ cần chiếu sáng bổ sung bằng đèn phytolamp vì nếu không đủ ánh sáng, khoảng cách giữa các đốt lá sẽ giãn ra và cây sẽ bắt đầu giống dây leo.
  • Nhiệt độ phát triển lý tưởng nhất là 20 – 25°C, vào mùa thu thì nhiệt độ có thể giảm xuống 15°C.
  • Cây hấp thụ độ ẩm cao nên nó phải được tưới nhiều nước và thường xuyên nhưng chỉ khi bề mặt lớp đất trên cùng đã khô. Nếu sử dụng nước máy bơm từ lòng đất thì phải để lắng nước trong vài ngày, nước mưa là tốt nhất.
  • Tăng cường bón phân từ đầu tháng 4 đến cuối mùa hè với đều đặn từ 2 – 3 tuần/ lần với nồng độ pha loãng 1 – 2 gram/ 1 lít nước.
  • Những cây chưa đủ 3 năm tuổi nên được trồng lại vào chậu mới hàng năm, tốt nhất là vào đầu mùa xuân còn những cây trưởng thành hơn thì chỉ cần trồng lại 2 – 3 năm/ lần là đủ.
Hướng-dẫn-trồng-&-chăm-sóc-cây-hạnh-phúc
Hướng-dẫn-trồng-&-chăm-sóc-cây-hạnh-phúc

Phòng trừ sâu bệnh

Hạnh phúc là một loài cây có khả năng kháng sâu bệnh khá tốt nhưng trong một số trường hợp, nó vẫn có thể bị côn trùng như rệp sáp và nhện gây hại. Nếu phát hiện ra những loài gây hại này thì phải cắt bỏ lá và chồi bị bệnh, đồng thời xử lý những vùng bị ảnh hưởng nhẹ bằng tăm bông nhúng cồn hoặc các chế phẩm đặc biệt.

  • Nếu tưới nước quá nhiều, cây dễ bị bệnh thối rễ, trường hợp nặng có thể phải thay toàn bộ đất mới và nhớ loại bỏ rễ thối.
  • Rệp có thể nhìn thấy từ mặt sau của lá, nó trông giống như một cụm chấm lớn hút nhựa từ cây và để lại một số lượng lớn các đốm nhỏ trong suốt trên bề mặt lá. Lá sẽ trở nên dính nhờn, sau chuyển dần sang màu vàng và khô héo. Nếu phát hiện thì cây phải được phun chế phẩm diệt côn trùng.
  • Rệp sáp bám vào cuống lá và ở gốc thân, để lại những đốm nhỏ giống như bông gòn màu trắng, lá phủ một lớp màu trắng. Nếu phát hiện thì các lá bị hại phải được rửa sạch bằng cách ngâm hành hoặc tỏi, hoặc bôi dung dịch xà phòng chứa cồn trong 1 tiếng, sau đó rửa sạch bằng vòi nước.
  • Nhện cũng bám vào mặt sau của lá, xuất hiện các chấm màu đen là do nó cắn. Lá sẽ dần chuyển sang màu vàng và bạc màu. Bạn có thể đuổi chúng bằng cách sử dụng một miếng vải ngâm trong cồn rồi lau kỹ tất cả các bộ phận của cây, hoặc phun chế phẩm chuyên dụng như Actellik, Fitoverm, Kleschevit, Vermitek hoặc Floromite.
  • Ruồi trắng (whiteflies) cũng là một loài gây hại, nhưng ấu trùng của nó mới là thứ gây hại cho cây. Ấu trùng ruồi trắng cũng hút nhựa của lá khiến lá đổi màu và héo. Tương tự là côn trùng cánh vảy.

Ngoài bị côn trùng tấn công, cây hạnh phúc còn gặp các triệu chứng không thuận lợi khác như:

  • Lá đã chuyển sang màu vàng và rụng là do không được tiếp xúc vơi sánh sáng tự nhiên.
  • Lá rũ xuống, mềm đi và màu sắc nhạt dần là do đất bị ngập úng thường xuyên.
  • Cành mọc dài ra là do thiếu ánh sáng.
  • Đầu lá bị khô nghĩa là cây trồng ở nơi không đủ ánh sáng hoặc độ ẩm không khí thấp.
  • Nếu lá nhỏ chứng tỏ đất bị thiếu chất dinh dưỡng.
  • Nếu chồi mỏng và trông mảnh mai là do đất thiếu chất dinh dưỡng.
Các-loài-sâu-bệnh-thường-gặp-ở-rà-đẹt-hoa-trắng
Các-loài-sâu-bệnh-thường-gặp-ở-rà-đẹt-hoa-trắng

III. Phương pháp nhân giống

Để đảm bảo cây con ra nhanh và khỏe hơn, trước khi gieo hoặc giâm cành thì hạt giống và cành giâm nên được ngâm trong dung dịch thuốc kích thích tăng trưởng hoặc thuốc kích rễ pha loãng trong khoảng 15 – 20 phút.

1. Gieo hạt

Cuối tháng 12, khi quả gần nứt và hạt đã chín hoàn toàn thì có thể thu hoạch quả, sau khi phơi khô, có thể lấy hạt để chuẩn bị gieo vào mùa xuân. Bạn nên ngâm hạt trong nước ấm 2 – 3 giờ rồi rải mỏng vào chậu nhựa lớn để trong nhà kính để giữ ẩm cho hạt và đất cát, kiểm tra thường xuyên để tránh nấm mốc và đợi hạt nảy mầm. Sau khi hạt nảy mầm thì gỡ lớp màng che ra và đặt bầu ươm ở một nơi râm mát, khi cây mọc mọc được 2 – 3 lá thật thì có thể trồng vào đất với khoảng cách nhất định cho đến khi cây mọc được 4 – 5 lá thì đem trồng vào chậu.

nhân-giống-bằng-cách-gieo-hạt
nhân-giống-bằng-cách-gieo-hạt

2. Giâm cành

Từ tháng 3 – tháng 4, khi nhiệt độ xung quanh >15°C, cắt những cành thân gỗ được 1 – 2 năm tuổi, dài 15 –  20 cm, bỏ hết lá phía dưới rồi cắm cành giâm vào đất đến độ sâu khoảng 1/3 – 1/2 chiều dài cành, kết hợp phun nước giữ ẩm cho đất trồng.

nhân-giống-cây-hạnh-phúc-bằng-phương-pháp-giâm-cành
nhân-giống-cây-hạnh-phúc-bằng-phương-pháp-giâm-cành

3.Phân lớp (chiết)

Từ tháng 3 – tháng 4, lột vỏ thân cây theo hình vòng tròn ngay dưới các đốt của cành khỏe mạnh ( trên 2 năm tuổi). Phía dưới vết lột thì buộc một màng nhựa rồi dùng đất than bùn sạch, ẩm hoặc đất pha cát, rêu nước và bó lại thành một cục đất có đường kính từ 8 – 10 cm xung quanh vết lột. Sau đó, dùng màng nilon bọc cục đất lại, phía trên chừa một lỗ thoát nước rồi buộc vào thân cây to để tránh bị võng, bị gió bẻ gãy. Vào cuối mùa thu, sau khi bầu chiết phát triển hệ thống rễ tốt thì có thể cắt khỏi cây mẹ và trồng vào chậu mới.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

.
.