Cây thanh tâm: Đặc điểm, ý nghĩa, giá, cách trồng & chăm sóc

Cây-thanh-tâm-Đặc-điểm,-ý-nghĩa,-giá,-cách-trồng-&-chăm-sóc

I. Đặc điểm hình thái & sinh trưởng

1. Đặc điểm hình thái

Thanh tâm có tên khoa học là Aglaonema modestum, là một loài cây thân thảo thường xanh sống lâu năm thuộc chi Aglaonema (chi Minh ty) có thân thẳng, cao trung bình 40 – 70 cm, có đốt dài 1-2 cm.

  • Lá có hình mũi mác dài 15 – 25 cm và rộng 10 – 13cm, đầu lá nhọn dài 2cm, cuống lá dài 5 – 20 cm, phần cuống dưới hơi có bẹ. Phiến lá màu xanh đậm, có 4 – 5 đôi gân lõm xuống, hướng lên trên. Mép lá hơi lượn sóng.
  • Cuống hoa mảnh và thuôn dài 5 – 7 cm, rộng 1.5 cm. Cụm hoa dạng Spadix dài 5 – 12 cm trong đó hoa dài 3-4 cm, có 9 – 13 nhụy dài 5 – 10 mm; nhị dài 2 – 4 cm và dày 3 – 6 mm. Cụm hoa cái dài 5 – 7 mm và dày 5 mm, cụm hoa đực dài 2 – 3 và dày  3 -4 mm. Đầu nhị thường có hình vuông, mỗi ô 2 bao phấn trên cùng. Nhụy gần như hình cầu, phần trên co lại.
  • Quả mọng có màu xanh khi non và vàng đỏ khi chín, thuôn dài 2 cm và dày 8 mm, bên trong có 1 hạt dài ~ 1.7 cm. Thời kỳ ra hoa vào tháng 5 và quả chín vào tháng 10 – 11.
Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-cây-thanh-tâm
Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-cây-thanh-tâm

2. Đặc điểm sinh trưởng

Thanh tâm là cây ưa nhiệt độ cao, phát triển tốt ở nhiệt 20 – 25°C, độ ẩm tương đối là 70 – 90% ưa ánh sáng nhưng không chịu được ánh nắng trực tiếp, có thể chịu bóng râm rất tốt. Nếu cây phát triển trong điều kiện lý tưởng thì nó có thể nở hoa mỗi năm một lần vào tháng 3 – 5. Yêu cầu đất tơi xốp, thoát nước tốt, hơi chua.

3. Về chi Minh ty

Chi Minh ty (Aglaonema) có khoảng 20 loài và chủ yếu là cây thân thảo, mọc lan cao trung bình 50 – 80 cm, có thân thẳng không phân nhánh, thường ra rễ ở các đốt trên thân. Cần chú ý nhựa của các loài trong chi này có độc tính, nếu dính vào da hoặc nuốt phải có thể gây kích ứng, sưng tấy thậm chí là ngộ độc nên cần để xa tầm tay trẻ nhỏ hoặc thú cưng.

Các loài trong chi này thường được chia thành 3 nhóm tùy thuộc vào kích thước.

  • Nhóm 1 là cây thấp, thân bò với chiều cao không quá 20 – 25 cm, ví dụ loài nhỏ nhất là Aglaonema costatum, Aglaonema brevispathum và Aglaonema rotundum.
  • Nhóm 2 có lá dài trung bình, chiều cao cây đạt tới 50 cm và thân cây ít bị đổ, bao gồm Aglaonema Crispum, Aglaonema commutatum. Màu sắc của lá rất đa dạng, có đốm màu xanh nhạt hoặc trắng, có sọc hẹp màu xanh lá cây hoặc bạc, chúng là những loài chịu bóng râm tốt nhất trong số các loài cùng chi.
  • Nhóm 3 bao gồm những cây cao với lá lớn lên tới 30 – 40 cm và chiều cao trên 50 cm. Tổ tiên của tất cả các loài thuộc nhóm này là Aglaonema nitidum và hiện nay đã có vài chục giống trong nhóm này, được phân biệt bởi màu sắc của lá.
Cây-thanh-tâm-Đặc-điểm,-ý-nghĩa,-giá,-cách-trồng-&-chăm-sóc
Cây-thanh-tâm-Đặc-điểm,-ý-nghĩa,-giá,-cách-trồng-&-chăm-sóc

II. Tác dụng & ý nghĩa của cây

1. Tác dụng

1.1. Dược liệu

  • Chữa đau họng: Thân rễ tươi ép lấy nước, thêm một ít nước đun sôi hoặc giấm, để nguội và súc miệng.
  • Chữa bệnh bạch hầu: Giã hoặc nghiền thành từng miếng, sắc lấy nước uống.
  • Chữa nhọt: Một lượng nhỏ thân rễ và một ít đường nâu đem nghiền nát và bôi lên vết nhọt.
  • Phòng dại do chó cắn: Thân rễ tươi và đường trắng đem xay nhuyễn lấy nước, uống với nước đun sôi.

Cách thu hoạch và bảo quản: Thân rễ thu hoạch sau mùa thu, dùng tươi hoặc thái lát rồi phơi khô.

1.2. Trang trí nhà cửa

Thanh tâm có lá rộng, bề mặt sáng, xanh quanh năm lại có thể trồng hoàn toàn trong bóng râm nên thích hợp để trồng chậu trong nhà trang trí phòng khách. Ngoài ra nó còn có tác dụng thanh lọc các chất ô nhiễm, có tác dụng thanh lọc rất tốt formaldehyde, benzen, trichloroethylene trong nhà.

2. Ý nghĩa

III. Hướng dẫn trồng & chăm sóc cây

Đối với cây trồng trong chậu hoặc trồng vườn thì ưu tiên đất thịt pha cát, giàu mùn với giá trị pH nằm trong khoảng 6 – 6.5 là tốt nhất (cây không chịu được đất kiềm), chú ý nên thay chậu mỗi năm một lần kết hợp cắt bỏ những thân rễ già, lá chết.

Bạn có thể cân nhắc một trong những cách kết hợp đất trồng sau:

  1. Đất vườn, cát sông, mùn cưa theo tỷ lệ 4:1:2;
  2. Đất mùn, đất vườn và cát thô theo tỷ lệ 3:1:1;
  3. Đất bùn ao hoặc than bùn, đá trân châu, đất ceramsite theo tỷ lệ 2:2:1;
  4. Đất than bùn, xỉ, đất ceramsite theo tỷ lệ 2:2:1;
  5. Mùn cưa, đá vermiculite và cát sông tỷ lệ 2:2:1.

1. Trồng & chăm sóc cây

  • Sau khi trồng xong thì đặt ở nơi râm mát vài ngày, không nên tưới quá nhiều tránh làm thối rễ. Nguyên tắc tưới nước là chỉ tưới khi bề mặt đất hơi khô, mùa hè có thể tưới 2 lần vào buổi sáng và buổi tối, mùa thu thì vài ngày tưới 1 lần, mùa đông thì 1 tuần / lần là đủ.
  • Đây là loại cây chịu bóng râm rất tốt, thích hợp trồng ở những nơi có ánh sáng yếu.
  • Trong thời kỳ sinh trưởng, cứ 20 ngày bón phân lỏng 1 lần, vào đầu mùa hè thì có thể rút ngắn xuống 10 ngày bón 1 lần kết hợp phun 0,5% amoni sunfat lên trên lá để màu lá đẹp hơn. Vào tháng 6 – 7 nếu cây ra hoa thì bón dihydro photphat 0,2% 15 ngày/ lần, hoặc ưu tiên phân lân và kali đẻ cây cứng cáp trước khi bước vào mùa đông. Mùa đông không bón phân.
  • Duy trì độ ẩm không khí không dưới 40%, nhiệt độ sinh trưởng thích hợp là 25 – 30°C. Nhiệt độ mùa đông thấp nhất là trên 12°C.

Bạn cũng có thể trồng cây thanh tâm bằng phương pháp thủy canh bằng cách rửa sạch đất trên rễ rồi cắm vào bình thủy tinh trong suốt. 5 – 10 ngày thay nước một lần kết hợp bổ sung chất dinh dưỡng cho nước như kali dihydro photphat và amoni sunfat, pha loãng với nước theo tỷ lệ 1:1000 – 1500 lần.

vàng-lá-và-đốm-lá-là-bệnh-thường-gặp-ở-thanh-tâm
vàng-lá-và-đốm-lá-là-bệnh-thường-gặp-ở-thanh-tâm

2. Lý do các lá phía dưới cây bị vàng

  1. Do thân và cành rậm rạp khiến cây mọc dày, lưu thông không khí kém.
  2. Do đất và chậu có độ thoáng khí kém. Vì cây có rễ thịt nên cần đất tơi xốp, thoáng khí, thoát nước tốt.
  3. Do thiếu nước.
  4. Đất thiếu dinh dưỡng càng đẩy nhanh quá trình lão hóa của các lá phía dưới dẫn đến úa vàng. Ưu tiên bón phân đạm trong giai đoạn nảy chồi để dưỡng lá.
  5. Nhiều năm không thay chậu và thay đất.: Hệ thống rễ cây thanh tâm phát triển nhanh, nếu chậu quá nhỏ thì đất bị nén lại, dinh dưỡng cạn kiệt, bón thúc cũng không giúp ích được gì. Tốt nhất là chuyển sang chậu lớn hơn và thay bằng đất mới.
  6. Nhiệt độ quá thấp (< 5°C).
  7. Ô nhiễm lá như vương vãi phân bón lên lá khi bón phân, vẩy đất lên lá khi tưới nước, để lá bám bụi cũng là một nguyên nhân.

3. Kiểm soát sâu bệnh

Thanh tâm có thể gặp các loài sâu bệnh như bệnh đốm lá, thán thư, côn trùng cánh vảy.

  1. Bệnh đốm lá dễ xảy ra khi thời tiết ẩm ướt, ban đầu xuất hiện dưới dạng những đốm nhỏ màu nâu, xung quanh có màu xanh lục sau lan rộng thành hình vòng, có viền màu nâu và bên trong màu trắng xám, cuối cùng xuất hiện mốc màu nâu sẫm. Biện pháp phòng trừ là nhổ bỏ kịp thời lá bị bệnh và phun hỗn hợp Bordeaux 0,5% – 1% (hoặc 50% carbendazim tỷ lệ 1:1000 lần nước.
  2. Bệnh than lúc đầu xuất hiện dưới dạng những đốm nhỏ màu vàng, sau lan rộng ra hình bầu dục hoặc màu nâu vàng, cuối cùng kết hợp lại với nhau, khô lại thành những đốm đen. Bệnh này chủ yếu do thông gió kém. Biện pháp phòng trừ là tăng cường bón phân lân + kali, giai đoạn đầu bệnh bón 0,3% – 0,5% Bordeaux hoặc 60% Kẽm tỷ lệ 1:500 lần hoặc 70% thiophanate tỷ lệ 1:1500 lần nước.
  3. Trồng cây trong điều kiện không thuận lợi có thể khiến cây bị rệp, nhện, bướm trắng và bọ trĩ tấn công. Nếu có ít cây bị hư hại thì có thể dùng dăm tre để diệt côn trùng. Trong thời gian đầu có thể sử dụng 40% dimethoate EC tỷ lệ 1:1000 lần nước, hoặc 5% chất nhũ hóa imidophos tỷ lệ tương tự.

IV. Phương pháp nhân giống

Đất nhân giống nên là đất than bùn, mùn lá, phân hữu cơ và cát theo tỷ lệ bằng nhau. Nếu muốn, bạn có thể thêm rêu sphagnum và một ít than củi vào.

1. Giâm cành

Cắt thân cây thành từng đoạn dài từ 5 – 8 cm, mỗi đoạn phải có nhiều hơn 3 đốt lá và nên để lại 1 – 2 lá nếu có thể, phần ngọn cũng có thể dùng làm cành giâm. Nhiệt độ tối ưu cho cành ra rễ là 18 ​​- 25°C. Sau khi cắm cành vào đất thì dùng màng nilon bọc kín lại rồi để ở nơi ấm áp, ánh sáng thưa thớt. Chú ý phun sương thường xuyên để giữ ẩm cho đất, đảm bảo độ ẩm tương đối 75 – 85%.

Cành sẽ bén rễ sau khoảng 4-6 tuần.

2. Chia cây

Thông thường, việc thay chậu thường thực hiện vào tháng 2 – tháng 3 hàng năm, bạn có thể tận dụng thời gian này để chia cây nhân giống. Đào cả cây lên rồi chia thành nhiều cây con sao cho có chồi và có rễ rồi trồng riêng, trung bình khoảng 3 năm có thể chia lại. Chú ý không nên tưới nước trong vài ngày trước khi chia cây để đất tơi dễ tách.

3. Gieo hạt

Hạt giống được gieo ngay sau khi lấy ra khỏi quả, thời gian gieo hạt thường từ tháng 3 – 4, sau khi gieo thì tưới nước, che màng nilon, đặt ở nơi râm mát và giữ ẩm thường xuyên cho đất, khoảng 25 ngày sau hạt sẽ nảy mầm nếu nhiệt độ 25 – 30ºC. Cây con xuất hiện trong vòng 1 tháng. Tuy nhiên phương pháp này có tỷ lệ thành công rất ít, bạn cũng nên biết rằng nhân giống bằng hạt không giúp di truyền đặc tính của cây mẹ.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

.
.