Cây quất là một loài cây lai có tên khoa học là Citrus × microcarpa, nó còn có các tên gọi khác như calamansi, chanh vàng Philippine, là một loài thuộc họ cam quýt (Rutaceae). Quất có nguồn gốc từ Philippines nhưng cũng mọc ở các khu vực châu Á như Nam Trung Quốc, Đài Loan, Borneo và Indonesia. Ở Mỹ, nó được trồng ở vùng khí hậu ấm áp của bờ biển phía tây, Florida, Arizona, Hawaii…

Cây-quất-Đặc-điểm,-ý-nghĩa,-giá,-cách-trồng-&-chăm-sóc
Cây-quất-Đặc-điểm,-ý-nghĩa,-giá,-cách-trồng-&-chăm-sóc

I. Đặc điểm hình thái & sinh trưởng

1. Đặc điểm hình thái

Quất là một loài cây bụi nhỏ thường xanh nhưng nó có thể cao tới 7.5 mét, thân hình trụ mọc thẳng đứng.

  • Lá có hình bầu dục hoặc hình trứng ngược, dài 3 – 5 cm và rộng 1.2 – 2.5 cm. Đỉnh lá nhọn, gốc lá cùn có nhiều lông, mặt trên màu xanh bóng, mặt sau màu xanh nhạt; cả hai mặt lá đều nhẵn và không có lông.
  • Hoa mọc đơn độc hoặc thành cụm 2 hoa ở nách lá, mỗi bông hoa rộng 1.5 – 2.5 cm và có màu trắng. Cuống hoa mảnh dài 3 – 4mm, nhẵn và không có lông; lá đài đường kính 2 – 3mm, 5 thùy ở đỉnh hình tam giác. Có 5 cánh hoa hình bầu dục, 8 – 10mm và rộng 4 – 6mm, đỉnh tù; có 20 nhị hoa với chỉ sợi mảnh, nhẵn và không có lông. Bao phấn thẳng, bầu nhụy hình cầu.
  • Quả hơi tròn, có vết lõm ở 2 đầu quả và rõ hơn ở phía trên, đường kính dọc 2 – 3 cm và đường kính ngang 3 – 4 cm, vỏ quả có màu cam đậm dày khoảng 2 mm. Trong quả có 8 – 9 múi mọng nước, rất chua. Trong mỗi múi thường có 1 hạt hình trứng rộng. Thời kỳ ra hoa từ tháng 4 – tháng 5 và thời kỳ đậu quả từ tháng 11 – tháng 1 năm sau, cũng có thể ra quanh năm.
Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-cây-quất
Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-cây-quất

2. Đặc điểm sinh trưởng

Cây quất ưa môi trường nhiều ánh sáng và nhiệt độ ấm áp. Vào mùa đông, nhiệt độ thấp sẽ khiến cây sinh trưởng chậm lại, thậm chí gây rụng lá. Yêu cầu đất trồng không khắt khe, thích hợp nhất là đất thịt pha cát thoát nước tốt, màu mỡ, tơi xốp và hơi chua, tránh đất quá ẩm hoặc úng nước.

II. Tác dụng & ý nghĩa của cây

1. Công dụng

1.1. Ẩm thực

Cây ra quả khi được 3 – 4 năm tuổi, quả có vị chua, vỏ mỏng hơn quýt, trong quả chứa nhiều axit ascorbic, vitamin C và P cũng như canxi, sắt, protein, phốt pho. Chúng có thể được dùng để pha trà nhưng cũng có thể được chế biến thành thạch, mứt, mứt cam; ngâm đường, trang trí món ăn. Trong ẩm thực Philippines, nước ép quả được dùng để ướp và nêm gia vị cá, hải sản sống kinilaw và các món mặn, nước chấm sawsawan, mì pancit… Kuah asam ở Indonesia (súp chua) có nước dùng là nước ép quất.

III. Hướng dẫn trồng & chăm sóc cây

Không giống như các loài quả có múi trong họ Cam Quýt, quất không cần ngủ đông vào mùa đông và nó mang đầy đủ các đặc điểm ưu việt của các loài trong họ này: Lá dày, màu xanh đậm và sáng bóng, hoa nhỏ màu trắng thơm và quả có màu. Ở trạng thái tự nhiên, nó có thể cao tới 5 – 6 mét.

  • Vào mùa đông, quất cần từ 8 – 12 giờ ánh sáng mặt trời mỗi ngày, nhiệt độ lý tưởng cho cây là 15°C – 18°C mặc dù có thể chịu được nhiệt cao tới 35°C. Việc tưới nước có thể được giới hạn 2 tuần/  lần, thậm chí 1 tháng / lần miễn sao khi đất khô hoàn toàn thì tưới. Vào mùa hè, cây cần đặt trong bóng râm 3 – 4 giờ mỗi ngày vào giờ cao điểm. Tưới nước thường xuyên nhưng không quá nhiều.
  • Nếu trồng trong chậu thì chọn chậu có đường kính 25 – 30 cm, dần dần chuyển sang chậu lớn hơn từ 45 – 60 cm sau 1 – 2 năm. Đất trồng tốt nhất là bùn ao hoặc bùn sông trộn với phân hữu cơ và một ít vụn xơ dừa; nếu không có bùn ao thì đất mùn.
  • Để tưới nước, chỉ sử dụng nước mềm (đã lọc, đun sôi hoặc nước máy để lắng trong 2-3 ngày) vì cây không chịu được đất kiềm hóa.
  • Trong giai đoạn cây con, để lại 10 – 15 cm dưới gốc, cắt bỏ phần ngọn để cây tập trung phát triển thân chính, khi cành chính trưởng thành và trước khi ra chồi mới thì chú ý tạo dáng cho cây.
  • Sau khi chi cây ra quả: Vào đầu tháng 2, thời tiết nắng và ấm áp thì cắt bỏ phần ngọn, cành bị bệnh, để lại các cành chính dài 20 – 30cm để kích thích cây phát triển; khi cành mới chuyển sang thân bán gỗ thì tiến hành cắt tỉa lần thứ 2, 3.
  • Chủ yếu bón phân chuồng, phân hữu cơ. Bón phân lân và kali sau khi ra quả và phun gibberellin 50ppm 1 tháng trước khi quả chín.
  • Nên thay chậu mỗi năm 1 lần. Mỗi lần thay chậu nên xử lý lại bộ rễ (bỏ rễ thối, thừa) và bỏ khoảng 1/3 lượng đất cũ để thay đất mới.
Hướng-dẫn-trồng-&-chăm-sóc-cây-quất
Hướng-dẫn-trồng-&-chăm-sóc-cây-quất

Hầu hết các bệnh xuất hiện đều liên quan đến cách chăm sóc không đúng

  • Nếu lá rụng hoặc chuyển sang màu vàng nghĩa là có gió lùa, nhiệt độ quá cao hoặc tưới quá nhiều nước.
  • Cây không nở hoa là do không đủ ánh sáng. Ra hoa chậm là do thiếu độ ẩm hoặc chất dinh dưỡng.
  • Quả chưa chín đã rụng là do đất thiếu dinh dưỡng.
cắt-tỉa-cành-&-lá-để-kích-thích-cây-ra-chồi-và-lá-mới,-vào-mùa-xuân
cắt-tỉa-cành-&-lá-để-kích-thích-cây-ra-chồi-và-lá-mới,-vào-mùa-xuân

IV. Phương pháp nhân giống

Bạn có thể nhân giống cây quất bằng cách gieo hạt hoặc giâm cành. Nhân giống giâm cành là một quá trình tốn nhiều thời gian và không phải cây giâm cành nào cũng bén rễ nên nhiều người làm vườn thích nhân giống bằng cách ghép cành. Để làm điều này, cành giâm được ghép vào bất kỳ cây con nào của cây có quả múi và nó sẽ bắt đầu sinh trưởng rất nhanh, có thể ra quả vào năm thứ hai.

  • Gieo hạt vào trong đất ẩm tơi xốp, bọc màng nilon lại sau khi gieo, duy trì nhiệt độ khoảng 25°C – 30°C, hạt có thể nảy mầm trong vòng 2 tháng. Khi cây con có 2 lá thì đem trồng vào bầu riêng.
  • Để nhân giống giâm cành, bạn cần tìm một cành giâm ngọn có 3 – 4 chồi, lá đã trưởng thành. Nhúng vết cắt của cành giâm vào chất kích thích ra rễ và cắm sâu vào đất, đậy lại bằng lọ thủy tinh hoặc túi nilon, , thông gió trong 15-20 phút mỗi ngày. Cành giâm có thể bén rễ trong vòng 2 – 3 tuần ở nhiệt độ khoảng 25°C.
nhân-giống-quất-từ-hạt
nhân-giống-quất-từ-hạt
nhân-giống-bằng-phương-pháp-ghép-cành
nhân-giống-bằng-phương-pháp-ghép-cành
nhân-giống-quất-bằng-phương-pháp-giâm-cành
nhân-giống-quất-bằng-phương-pháp-giâm-cành

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

.
.