Các loài thuộc chi Sansevieria được mệnh danh là “máy lọc không khí” với khả năng hấp thụ hơn 80% khí độc hại và các hạt kim loại nặng trong không khí. Không những vậy, chúng còn rất dễ trồng, khả năng chịu hạn, chịu bóng tối cực tốt, có sức sống mãnh liệt, có thể sống sót ở mọi môi trường và rất thích hợp cho người mới trồng cây. Loài nổi bật nhất trong chi này có lẽ là lưỡi hổ với tên khoa học là Sansevieria trifasciata (tên cũ là Dracaena trifasciata).

Tên của chi này xuất phát từ thành phố San Severo của Ý, để tưởng nhớ hoàng tử thứ 7 của San Severo Raimondo di Sangro (o de Sangro), 1710-1771), một nhà quý tộc người Neapolitan, là nhà trí tuệ, nhà phát minh. Cũng có ý kiến cho rằng chi này được đặt theo tên của nhà từ thiện nổi tiếng, hoàng tử người Neapolitan Antonio Sanseverino (thế kỷ XV-XVI).

I. Đặc điểm hình thái & sinh trưởng

1. Đặc điểm hình thái

Lưỡi hổ là một loại cây mọng nước lâu năm thuộc họ Agave (họ Thùa) có nguồn gốc từ Châu Phi, thân ngầm mọc bò và kéo dài, dày khoảng 1.5 – 2.5 cm. Cây cao trung bình 1.2 – 1.5 m và có thể cao hơn.

  • Có 1- 2 lá mọc ở góc, đôi khi mọc thành cụm từ 3 – 6 lá tương đối dày, lá thẳng đứng, dẹt, dài và có hình mũi mác, dài 30 – 120 cm và rộng 3 – 8 cm, có sọc ngang màu trắng và xanh lá cây không rõ ràng, viền lá có màu vàng.
  • Hoa màu trắng xanh nhỏ mọc thành cụm 3 – 8 hoa, cuống dài 5 – 8 mm, khớp ở giữa, bao hoa màu xanh nhạt hoặc trắng dài 1.,6 – 2.8 cm, ống và thùy dài gần bằng nhau.
  • Quả là quả mọng có đường kính khoảng 7 – 8 mm và có màu đỏ cam khi chín. Thời kỳ ra hoa là từ tháng 11 – tháng 12.
Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-lưỡi-hổ
Đặc-điểm-hình-thái-&-sinh-trưởng-của-lưỡi-hổ

2. Đặc điểm sinh trưởng

Lưỡi hổ thích môi trường ấm áp, thích hợp sinh trưởng ở nhiệt độ từ 16 – 30ºC, nếu dưới 8ºC sẽ khiến cây ngừng sinh trưởng và có thể gây bệnh. Nếu bạn trồng ở nơi không đủ ánh sáng mặt trời thì màu sắc của lá sẽ xanh đậm hơn và tốc độ sinh trưởng chậm hơn.

Nguyên nhân của quá trình chuyển hóa axit sedum khi quang hợp ở lưỡi hổ chủ yếu là do môi trường nơi bản địa tương đối khô, nếu khí khổng mở vào ban ngày để hấp thụ CO2 và thải oxy giống như hầu hết các loài thực vật khác thì khả năng cao chúng sẽ bị bốc hơi nước bởi khí hậu nóng và khô. Để tránh điều này xảy ra, chúng đã hình thành phương pháp quang hợp ngược là khí khổng được mở vào ban đêm, nên nó giải phóng oxy và hấp thụ CO2 vào ban đêm. Ngoài nó ra thì hầu hết các loài cây mọng nước đều sử dụng quá trình chuyển hóa axit sedum để quang hợp, tức là những loài cây nhả oxy vào ban đêm.

3. Các loài tương tự

Về cơ bản các loài trong chi này đều là cây thân thảo sống lâu năm có lá mọng nước, rễ dày với đường kính tới 2 cm. Hoa không có cuống còn lá hình lưỡi kiếm mọc ra từ thân rễ. Mỗi cụm thân rễ gồm 6 – 8 lá mọc dày đặc, màu xanh đậm. Lá mọc thẳng hướng lên trên và có các cạnh cứng như được mài nhọn và có thể dài tới 100 cm.

Các loài tương tự trong chi Sansevieria
Các loài tương tự trong chi Sansevieria
  • Sansevieria grandis: Dáng cây có hình hoa thị bao gồm 2 – 4 phiến lá màu xanh lục, chiều dài 30 – 60 cm và chiều rộng của lá là 15 cm. Có các sọc màu sẫm nằm ngang trên phiến lá và có viền màu đỏ nhạt ở mép.
  • Sansevieria hyacinthoides: Chiều cao khoảng 50cm gồm 2 – 4 lá,, chiều rộng khoảng 7 cm và chiều dài 14 – 45 cm. Trên tấm màu xanh đậm có những vệt hình chữ W có tông màu xanh lục. Mép lá có màu trắng hoặc đỏ nhạt.
  • Có thể gồm tới 20n lá mọc từ thân rễ, rộng khoảng 3 cm và dài khoảng 40 cm. Lá có màu xanh lá cây và hoa văn màu xanh đậm.
  • Sansevieria gracilis có tán lá phủ kín phần gốc thân, cao khoảng 50 – 60 mm.
  • Sansevieria Kirkii: Lá có những đốm trắng và viền màu nâu đỏ chạy dọc theo mép.
  • Sansevieria liberica: Tán lá có thể cao tới 1 mét và chiều rộng khoảng 8 cm. Trên bề mặt tán lá màu xanh đậm có những vệt màu xanh lục mờ, dọc theo mép có một đường viền mỏng màu nâu hoặc trắng đỏ.

II. Tác dụng & ý nghĩa của cây

1. Tác dụng

1.1. Làm dược liệu

Các loài trong chi này bao gồm lưỡi hổ có chứa một lượng lớn các hoạt chất sinh học, nhưng quan trọng nhất trong số đó là saponin. Trong y học, saponin được sử dụng trong sản xuất các sản phẩm có đặc tính chống viêm, long đờm, lợi mật và nhuận tràng hoặc sử dụng để điều trị viêm khoang miệng, viêm bàng quang, viêm tai giữa và các tổn thương khác trên da. Saponin còn có đặc tính tạo bọt nên được sử dụng rộng rãi trong ngành mỹ phẩm để sản xuất dầu gội, xà phòng.

Lá của cây có chứa abamagenin, sapogenin tan máu và axit hữu cơ, nước sắc của rễ và lá trong y học dân gian được dùng chữa các bệnh suy nhược toàn thân, co giật và ngứa da. Người châu Phi cũng tin rằng khói từ việc đốt lá có tác dụng giảm đau đầu.

1.2. Thanh lọc không khí

Lưỡi hổ có khả năng hấp thụ khí thải độc hại từ vải sơn và chất tổng hợp đồ nội thất. Ngoài ra, nó còn mệnh danh là một nhà máy sản xuất oxy tự nhiên.

“Năm 1989, một nhóm nhỏ tại Trung tâm Vũ trụ Stennis của NASA ở Bay St. Louis, Mississippi, đã công bố một nghiên cứu có tựa đề “Cây cảnh trong nhà để kiểm soát ô nhiễm không khí”. Báo cáo cho thấy hàng chục loại cây trồng trong nhà thông thường đã giúp loại bỏ các chất độc khác nhau trong không khí trong phòng kín như formaldehyde một cách hiệu quả. Nghiên cứu cho thấy lưỡi hổ có thể loại bỏ một số loại khí độc hại như trichloroethylene, benzen và formaldehyde trong buồng kín trong vòng 1 ngày.

  • Phòng tắm thường có nồng độ amoniac, xylene và toluene cao. Tại đây bạn có thể trồng các loại cây như Philodendron, Pueraria và Sansevieria.
  • Phòng ngủ thường có nồng độ formaldehyde và CO2 tương đối cao. Có thể đặt các loại cây như philodendron, dứa cảnh, Kalanchoe, Phalaenopsis, Sansevieria… Bởi vì ga trải giường, tủ quần áo, rèm cửa,… trong phòng ngủ sẽ sản sinh ra formaldehyde.

2. Ý nghĩa

Lưỡi hổ được coi là loại cây có thể giúp chủ nhân của nó thu hút tài lộc, do đó, đặt một chậu cây trong phòng khách hoặc phòng làm việc sẽ giúp cải thiện và tăng vận may tài chính. Ngoài ra, lá của cây thẳng như thanh kiếm còn được coi là có tác dụng xua đuổi tà ma.

III. Hướng dẫn trồng & chăm sóc

1. Hướng dẫn trồng & chăm sóc cây

Lưỡi hổ có thể phát triển trong thời tiết nóng nực và chịu được lạnh ở mức độ vừa phải và không cần phải tưới nước quá nhiều: chỉ tưới cây sau khi bạn chắc chắn rằng đất đã khô. Trong những tháng mùa đông, cây có thể sống được tới 2 tháng mà không cần tưới nước còn vào mùa ấm áp, chỉ nên tưới nước 2 tuần/ lần.

  1. Lưỡi hổ có khả năng thích nghi cao với nhiều điều kiện môi trường bao gồm đất trồng, nhưng đất trồng tốt nhất là đất tơi xốp, bạn có thể sử dụng 3 phần đất vườn, 1 phần mùn tro, sau đó thêm một lượng nhỏ phân gà đã phân hủy làm phân bón lót. Hoặc hỗn hợp đất mùn lá, đất than bùn và cát theo tỷ lệ 3:1:1.
  2. Nó không yêu cầu cao về ánh sáng, nó sinh trưởng tốt trong điều kiện đủ ánh sáng miễn sao tránh ánh nắng trực tiếp vào giữa mùa hè, nếu để cây trong nhà ở nơi tối quá lâu, lá sẽ bị sẫm màu và thiếu sức sống nhưng cũng không nên chuyển đột ngột ra nắng.
  3. Nhiệt độ sinh trưởng thích hợp là 20 – 30°C, mùa đông không được thấp hơn 10°C nếu không phần gốc dễ bị thối dẫn đến chết toàn bộ cây.
  4. Tưới nước với lượng thích hợp và tuân theo nguyên tắc cây thích đất khô hơn đất ẩm ướt.
  5. Cây không có yêu cầu cao về phân bón, nhưng trong thời kỳ sinh trưởng cao điểm có thể bón phân loãng 1 – 2 lần/tháng. Bạn cũng có thể chôn đều 3 lỗ hạt đậu nành đã nấu chín vào đất, mỗi lỗ 7 – 10 hạt. Ngừng bón phân từ tháng 11 – tháng 3 năm sau.
Hướng-dẫn-trồng-&-chăm-sóc-lưỡi-hổ-và-các-loài-tương-tự
Hướng-dẫn-trồng-&-chăm-sóc-lưỡi-hổ-và-các-loài-tương-tự

2. Thay chậu

  • Thời điểm thay chậu phù hợp nhất là mùa xuân và đầu mùa hè. Điều quan trọng là phải biết khi nào cây cần được trồng lại, có thể xác định bằng mắt thường: rễ xuất hiện trên bề mặt đất và trở nên chật chội, những chiếc lá mới phải mọc chòi ra ngoài chậu, có rất ít không gian.
  • Ưu tiên những chậu mới rộng và thấp vì hệ thống rễ phát triển không sâu, đảm bảo chậu mới rộng hơn và sâu hơn 2 – 4 cm so với chậu cũ.
  • Bạn có thể chuẩn bị đất trồng mới bao gồm đất thịt, cát, đất mùn lá theo tỷ lệ 4:1:2 hoặc đất than bùn, than củi – 2 phần theo tỷ lệ 5:2 hoặc hỗn hợp đất mùn lá, cát sông, đá trân châu theo tỷ lệ bằng nhau.
thay-chậu-hàng-năm-cho-cây-lưỡi-hổ
thay-chậu-hàng-năm-cho-cây-lưỡi-hổ

3. Phòng trừ sâu bệnh

Nếu Sansevieria được bảo trì đúng cách, các vấn đề về bệnh tật và sâu bệnh sẽ không xuất hiện nhiều, sâu bệnh chủ yếu xuất hiện là do điều kiện chăm sóc không đúng cách. Dưới đây là một số loài sâu bệnh thường gặp ở cây.

1. Đốm lá

Cây bị bệnh đốm lá chủ yếu do điều kiện thông gió kém hoặc biến động nhiệt độ cao. Ban đầu trên lá xuất hiện vết dầu màu nâu vàng, ở giữa có màu trắng xám. Trong giai đoạn đầu của bệnh có thể phun dung dịch carbendazim 50% hoặc thiophanate methyl tỷ lệ 1:800 lần nước.

2. Thối mềm ở gốc

Chủ yếu là do vi khuẩn, lá sẽ chuyển từ màu xanh sang vàng nhạt rồi vàng xám, phần gốc thân gần mặt đất bị thối mềm sau đó lan dần lên lá. Khi bệnh xảy ra, có thể phun dung dịch 72% dung dịch streptomycin tỷ lệ 1:4000 lần hoặc bột Garenon 47% tỷ lệ 1:700 lần nước cứ 7 – 10 ngày/ lần, liên tiếp 2 – 3 lần. Ngoài ra trong thời kỳ sinh trưởng mạnh vào mùa xuân và mùa thu, nên bón thêm phân lân và kali để nâng cao khả năng kháng bệnh, các gốc và lá bị bệnh cần được cắt bỏ ngay.

3. Thán thư

Bệnh bắt đầu xuất hiện ở đầu hoặc mép lá, trên bề mặt vết bệnh có các vết đốm đen nhỏ nằm rải rác hoặc xếp đều đặn trên lá bị bệnh. Tác nhân gây bệnh là một loại nấm thuộc phân ngành Deuteromycotina dưới thời tiết nóng ẩm, nhất là từ tháng 4 – tháng 6. Trong giai đoạn này nên tăng cường bón phân lân và kali, đồng thời phun kịp thời 50% bột anthracnose thiamine tỷ lệ 1:800 lần nước hoặc 75% chlorothalonil + 70% thiophanate tỷ lệ 1:1000 lần nước.

4. Thối rễ

Đây được coi là căn bệnh nghiêm trọng và nguy hiểm nhất đối với lưỡi hổ vì nó sẽ dẫn đến cái chết của toàn bộ cây, tác nhân chủ yếu là do cây bị nhiễm nấm khi đất quá ẩm hoặc ngập úng.

5. Các loài côn trùng gây hại

  • Rệp sáp: Đây là loài gây hại phổ biến nhất. Côn trùng hút nhựa từ tán lá khiến cây chết.
  • Con nhện ăn chất xơ của lá, khiến lá rũ xuống.

4. Trồng thủy canh

Bạn có thể trồng thủy canh cây lưỡi hổ.

IV. Phương pháp nhân giống

1. Chia cây

Bạn có thể nhân giống dễ dàng cây lưỡi hổ bằng các chồi bên mọc lên từ cây mẹ. Đầu tiên hãy đào cả bụi cây ra khỏi chậu và dùng một dụng cụ thật sắc bén hoặc bỏ hết đất bám trên rễđể chia thân rễ của nó thành nhiều phần, mỗi phần có ít nhất một chồi phát triển tốt.

nhân-giống-lưỡi-hổ-bằng-phương-pháp-chia-cây
nhân-giống-lưỡi-hổ-bằng-phương-pháp-chia-cây

2. Giâm lá

Cắt những tấm lá của cây già và chia thành từng đoạn dài 40 – 50 mm. Sau khi chúng hơi héo ngoài trời thì trồng vào một thùng đất cát ẩm, đặt theo góc 45 độ, phần trên mặt đất nên đậy lại bằng chai nhựa. Sau 30–40 ngày thì lá giâm sẽ ra rễ và lúc này các lá non sẽ mọc ra từ chồi mới. Sau đó, cành giâm phải được cấy vào chậu cố định chứa đầy hỗn hợp đất cho cây trưởng thành. Cần chú ý duy trì nhiệt độ trong khoảng 15 – 25°C.

nhân-giống-bằng-phương-pháp-giâm-lá
nhân-giống-bằng-phương-pháp-giâm-lá

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

.
.