Cây hồng quân tử là một loại cây trồng thường xanh lâu năm có tên khoa học Stromanthe thalia (tên cũ là Stromanthe sanguinea) thuộc chi Stromantha. Đặc điểm của loài này là những chiếc lá xinh đẹp màu ngọc lục bảo xen kẽ với màu trắng nhạt, màu anh đào hồng một cách không đồng đều nên nó có tính trang trí của một loài kiểng lá, được trồng để làm cảnh. Nếu bạn yêu quý loài cây này hoặc muốn có hiểu biết hơn về nó thì cây cảnh NTT sẽ giúp bạn tìm hiểu kỹ hơn nhé!
Contents
I. Đặc điểm hình thái & sinh trưởng
Mặc dù là loài thuộc chi Stromantha, chi này có khoảng 30 loài nhưng thực chất đặc điểm hình thái của chúng tương đối giống nhau, kể cả về đặc trưng màu lá, nhất là Stromanthe thalia và Stromanthe sellowiana. Do đó trong phạm vi hiểu biểu này, chúng tôi sẽ gọi chung tên khoa học của hồng quân tử là Stromanthe.
1. Đặc điểm hình thái
Hồng quân tử, dong lá màu (hay dong tam tài, cây tam sắc) là giống trồng phổ biến của Stromanthe thalia gọi là ‘Triostar’ hoặc ‘Tricolor’), là cây thân thảo sống lâu năm, thường xanh. Cây phát triển từ thân rễ ngầm, mọc thành bụi, có thể có thân ngắn ở gốc, tổng chiều cao cây thường đạt 0.5 – 1.5 mét. Thân có thể phân nhánh.
- Lá đơn, mọc cách. Cuống lá dài, có rãnh, gốc có bẹ ôm thân. Phiến lá lớn, hình trứng dài hoặc thuôn dài-elip, dài 25 – 45 cm, rộng 6 – 12 cm. Đầu lá nhọn, gốc lá thường tròn hoặc hình nêm, mép lá nguyên. Đặc điểm nổi bật và giá trị nhất là màu sắc lá pha trộn ngẫu nhiên của các mảng màu xanh lục, trắng kem và hồng rất đẹp mắt. Mặt dưới lá có màu đỏ tía hoặc hồng đậm đồng nhất. Một đặc tính thú vị là vào ban đêm hoặc khi ánh sáng yếu, các phiến lá sẽ xếp gập lại và hướng lên trên theo chiều dọc, giống như hình ảnh bàn tay đang cầu nguyện, đồng thời để lộ rõ mặt dưới màu đỏ rực rỡ.
- Cụm hoa dạng chùy phân nhánh, thường mọc ở đỉnh các thân dài. Điểm nổi bật của cụm hoa là các lá bắc có màu đỏ tươi hoặc đỏ cam sặc sỡ xếp lớp dày đặc, bao bọc lấy các hoa thật nhỏ bé bên trong. Hoa thật rất nhỏ (đường kính ~0.7cm), màu trắng, thường chỉ hé mở một phần, không có giá trị trang trí cao như lá và lá bắc.
- Cây con trên hoa: Một đặc điểm sinh sản vô tính thú vị là sau khi hoa tàn, trên trục cụm hoa hoặc các đốt gần đỉnh thân mang hoa thường hình thành các chồi cây con. Khi cây con này đủ lớn và nặng, chúng có thể làm thân cây nghiêng xuống chạm đất và tự bén rễ thành cây mới. Đây cũng là cách nhân giống phổ biến cho cây này.
Cây thường ra hoa vào mùa đông và mùa xuân.
2. Đặc điểm sinh trưởng
Loài này có nguồn gốc từ Brazil là một nước có khí hậu nhiệt đới, tuy nhiên nó là loài mọc ở tầng thấp trong rừng nên chủ yếu sinh trưởng trong bóng râm, do đó bạn nên trồng ở nơi râm mát trong sân, công viên hoặc ven đường.
II. Tác dụng của cây
Hồng quân tử có giá trị làm cảnh là chính vì như chia sẻ ở trên, lá của nó có tới 3 màu khác nhau là trắng sữa, xanh nhạt và hồng tím, lại có khả năng chịu bóng tốt nên nó được trồng chậu nhiều để trang trí nội thất khách sạn , trung tâm mua sắm, địa điểm lớn và những nơi công cộng khác. Bên cạnh đó, nó cũng được sử dụng làm thuốc ở vùng bản địa Brazil vì có tính mát, có tác dụng thông phổi, lợi tiểu.
III. Hướng dẫn trồng & chăm sóc cây
Đất trồng vườn hoàn toàn phù hợp (vì nó cùng họ với cây dong, rất dễ trồng), nếu không thì bạn có thể tham khảo hỗn hợp sau khi có điều kiện trồng chậu:
- Đất vườn hoặc mùn lá, rêu sphagnum nhỏ hoặc than củi nghiền nát, than bùn, cát theo tỷ lệ 5:2:1:1
- Đất vườn, than bùn, cát, than củi theo tỷ lệ 3:2:1:1
- Đất vườn, mùn lá, than bùn, cát theo tỷ lệ 2:2:1:1.
Hướng dẫn chăm sóc cây
- Bạn nên tưới nước thường xuyên tránh để đất trong chậu bị khô hoàn toàn, nhưng cũng đừng tưới nhiều tới mức bị úng và ẩm quanh năm, nhiệt độ nước tưới tối thiểu phải là 22°C.
- Loài này rất ưa nhiệt, vào mùa hè thì nhiệt độ nên cao hơn 20 – 30°C, mùa thu đông không nên < 18°C, nhiệt độ thấp nhất (an toàn cho cây) là ~ 10°C.
- Nó thích ánh sáng mặt trời khuếch tán, vào mùa hè nên tránh ánh nắng mặt trời vì rất dễ bị cháy lá, nếu trồng ngoài trời thì nên che nắng 75 – 80%.
- Độ ẩm không khí từ 65 – 75% trong thời gian từ tháng 4 – tháng 10 là tốt nhất, tất nhiên nếu nhiệt độ cao hơn 30°C vào mùa hè thì độ ẩm này thực sự có thể khiến cây bị ngạt và thối, không tốt. Nên trồng ở nơi thông thoáng.
- Để cây phát triển tốt và có lá đẹp thì bạn nên áp dụng nguyên tắc “bón thường xuyên và bón phân loãng” (1/2 liều lượng khuyến nghị hoặc thấp hơn) cứ 2 tuần/ lần. Phân NPK là tốt nhất, giai đoạn cây con thì ưu tiên đạm (N), khi cây bước vào giai đoạn ra hoa (tháng 5 – 6) thì ngừng bón đạm và ưu tiên lân (P) và kali (K). Mùa hè nóng gắt và mùa đông lạnh thì ngừng bón phân.
- Những cây dưới 4 – 5 tuổi nên được trồng lại hàng năm, vào tháng 4 – tháng 5 . Những cây già hơn thì không cần trồng lại nhiều. Nếu bạn không muốn trồng lại cây thì cũng nên thay lớp đất dày 10 cm trên cùng.
Mặc dù là loài cây tương đối dễ trồng nhưng nó vẫn là loài cây thất thường, chỉ một chút sự thay đổi của môi trường cũng có thể làm cây bị bệnh. Ví dụ:
- Lá vàng và khô do cháy nắng.
- Đầu lá khô cháy có thể do không khí quá khô hoặc bị nhện gây hại.
- Thân cây còi cọc và lá rụng do tưới nước quá nhiều hoặc nhiệt độ thấp môi trường ẩm thấp.
- Thân cong và lá cuộn tròn thành ống thường do đất bị khô và nhiệt độ thấp.
- Viền màu nâu vàng trên lá do đất thừa hoặc thiếu dinh dưỡng.
IV. Phương pháp nhân giống
Cây hồng quân tử chủ yếu được nhân giống bằng phương pháp phân chia, thời điểm tốt nhất là vào tháng 3 – tháng 4. Cây già sẽ được chia thành nhiều phần có lá và chồi khỏe, to thì dùng dao sắc cắt những đoạn rễ có chồi này rồi trồng vào bầu đất riêng, duy trì nhiệt độ 20 – 28°C và độ ẩm trên 80%.
Bạn cũng có thể nhân giống bằng cách giâm cành, sử dụng các cuống lá gần ngọn, đoạn cắt dài 10 – 15 cm, tùy theo kích thước của lá, nên giữ lại một phần ba hoặc 1/2 lá, sau đó nhúng vào axit axetic trong 2-3 giây (hoặc thuốc kích rễ khác), khoảng cách giâm giữa các hàng tốt nhất là 5 × 10 cm. Sau đó phủ bằng màng nilon và chăm sóc tương tự như phân chia. Cành giâm có thể ra rễ sau 30 – 50 ngày, tuy nhiên tỷ lệ không cao bằng phân chia.
