Cây dó bầu: Đặc điểm, tác dụng, cách trồng & chăm sóc

Cây-dó-bầu-Đặc-điểm,-tác-dụng,-cách-trồng-&-chăm-sóc

Dó bầu hay trầm hương (kỳ nam) là một loại cây nhiệt đới sống ở tầng dưới của rừng nhiệt đới Đông Nam Á, là một loài cây hiếm vì nhựa cây tiết ra trong lõi của nó có mùi thơm khi đốt cháy. Tên khoa học của nó có từ năm 1914 – 1915, nhưng đã được khai thác hàng thế kỷ ở Campuchia.

I. Đặc điểm hình tái & sinh trưởng

1. Đặc điểm hình thái

Cây dó bầu có tên khoa học là Aquilaria crassna, một loài cây thường xanh cỡ trung bình có thể cao tới 20m, nguồn gốc từ Đông Dương mọc trong các khu rừng nhiệt đới cao 1000m so với mực nước biển. Tâm gỗ hoặc gỗ lũa già của cây chính là nguồn gốc tiết ra nhựa có mùi thơm khi bị tác động bởi nấm hoặc nhiễm trùng(?), và vì phần lớn đều là cây sống trong tự nhiên hoang dã nên hiện được coi là cực kỳ nguy cấp.

Lá cây có màu xanh đậm, bề mặt sáng bóng như bôi sáp. Hoa kín màu trắng hoặc vàng nhạt, nở vào mùa nóng từ tháng 3 – tháng 5; quả dài 2.5 – 3.5cm vào đầu mùa mưa từ tháng 5 – tháng 6.

Ở Việt Nam, loài này trước đây bị khai thác quá mức nên hiện nay chỉ được tìm thấy rải rác ở phía nam đất nước gần biên giới với Campuchia và dọc biên giới với Lào về phía tây thành phố Đà Nẵng. Nó cũng được tìm thấy ở các dải ven biển ở các tỉnh Quảng Ninh , Lào Cai, Hòa Bình, Tuyên Quang và trên đảo Phú Quốc.

Đặc-điểm-hình-tái-&-sinh-trưởng-của-cây-dó-bầu
Đặc-điểm-hình-tái-&-sinh-trưởng-của-cây-dó-bầu

Ở Lào, nhờ công lao của bà Bouakaykhone Svengsuksa mà ngày nay chúng ta biết rằng “Gỗ trầm thực chất là kết quả của của sự nhiễm trùng nấm diễn ra trong tâm gốc của cây dó bầu ”. Nhiều ý kiến ​​liên quan đến nguyên nhân lây nhiễm đã được đưa ra: Do côn trùng, vi khuẩn…. nhưng chắc chắn là cây do bầu chứa gỗ trầm đã mục nát hoặc đã già lũa. Sự nhiễm trùng này sẽ giúp cây tiết ra lượng nhựa dồi dào trong lõi, làm chết mô và mô trở nên nên đen, đặc lại như lông đại bàng.

Bà cũng nói thêm: “Nhựa có vị chua, ngọt, đắng và cay cùng một lúc. Khi đốt lên thì nó tỏa ra ngọn lửa màu xanh cùng mùi thơm đặc trưng”, được sử dụng làm nhang hoặc làm thuốc bổ. Tuy nhiên, những người sở hữu nó thích bán với giá trị cao để lấy tiền là chính, hầu như không được sử dụng trong đời sống tôn giáo hoặc gia đình.

Công-dụng-của-trầm-hương
Công-dụng-của-trầm-hương

II. Công dụng của trầm hương

Agar (nhựa thơm chiết xuất từ cây có giá trị rất cao, được sử dụng trong sản xuất nước hoa và trong y học cổ truyền, cần tối thiểu 20kg gỗ nhựa mới chiết xuất được 12ml agar.

Trong ngành mỹ phẩm, nước hoa và các hỗn hợp nước hoa được gọi chung là “chất tạo hương” hoặc “dầu thơm”. Trên các sản phẩm, chúng thường được ghi là “PARFUM” theo tên INCI. Đây là các chất đơn lẻ, có thể có nguồn gốc từ nguyên liệu tự nhiên hoặc tổng hợp, không được pha loãng hoặc trộn lẫn.

Dầu thơm bao gồm các thành phần như tinh dầu, nhựa và tinh chất, được chiết xuất từ nhiều nguồn khác nhau như hoa, lá, quả, vỏ cây, gỗ. Các hợp chất được tách từ tự nhiên như aldehyd, xeton, este cũng được sử dụng, bao gồm các chất như geraniol, citronellal, citral, eugenol, menthol, cũng như các chất như citronellol, geranyl acetate, jonone được tổng hợp.

III. Sự đe dọa

Dó bầu phải đối mặt với mối đe dọa kép là nạn phá rừng và khai thác quá mức. Nó đã bị khai thác quá mức kể từ những năm 1970 và trong những năm 2000 có nguy cơ tuyệt chủng.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

.
.