Các loài dây leo đẹp, được trồng phổ biến hiện nay

Cây dây leo là nhóm thực vật có thân mềm hoặc hóa gỗ, không thể tự đứng thẳng mà cần các vật chủ hoặc giàn đỡ để vươn lên phát triển theo chiều dọc. Chúng leo bám bằng nhiều cách khác nhau: một số loài dùng thân mềm để quấn quanh, một số dùng tua cuốn, một số khác lại có rễ khí sinh bám chắc vào các bề mặt như tường hoặc thân cây lớn. Với sự đa dạng từ cây một năm đến cây lâu năm, từ cây thường xanh đến rụng lá, cây dây leo là một giải pháp cảnh quan vô cùng linh hoạt.

I. Lợi ích khi trồng cây dây leo

Việc trồng cây dây leo mang lại rất nhiều lợi ích cho không gian sống của bạn:

• Tạo mảng xanh thẳng đứng, giúp phủ xanh các bức tường đơn điệu, hàng rào, ban công, vòm cổng, hay các giàn leo.
• Tối ưu hóa không gian, rất lý tưởng cho những khu vườn nhỏ hoặc ban công có diện tích hạn chế.
• Tạo không gian riêng tư và bóng mát: Một giàn leo rậm rạp có thể tạo thành một bức rèm tự nhiên, che chắn tầm nhìn và mang lại bóng mát dễ chịu.
• Giá trị thẩm mỹ cao: Nhiều loài dây leo sở hữu hoa, lá, và hương thơm, làm phong phú thêm vẻ đẹp của khu vườn.

Một lưu ý là hầu hết các loài dây leo cần có giàn đỡ, khung, lưới hoặc các cấu trúc vững chắc để bám vào. Một số loài phát triển rất mạnh (thậm chí có khả năng xâm lấn), cần được cắt tỉa thường xuyên để kiểm soát kích thước. Các loài có rễ bám dính có thể làm hỏng bề mặt tường nếu không được xử lý cẩn thận.

II.  Danh sách các loài cây dây leo phổ biến

Dưới đây là danh sách tổng hợp một số loài cây dây leo đẹp và được ưa chuộng, phù hợp với nhiều mục đích và điều kiện trồng khác nhau.

1. Các loài dây leo có hoa đẹp

• Hoa hồng leo (Climbing Roses): Là “nữ hoàng” của các loài cây leo, với vô số giống có màu sắc, hương thơm và kích thước hoa đa dạng. Cây cần giàn đỡ vững chắc và cần được buộc, định hướng cành để leo.
• Hoa giấy (Bougainvillea): Đây là loài thân gỗ có gai, hoa (thực chất là lá bắc) có màu sắc rực rỡ (hồng, đỏ, tím, cam, trắng…). Cực kỳ ưa nắng và chịu hạn tốt, rất phổ biến ở các vùng khí hậu nhiệt đới.

• Tử đằng (Wisteria sinensis): Cây thân gỗ nổi tiếng với những chùm hoa màu tím hoặc trắng rủ dài như thác nước, rất thơm. Cần giàn leo cực kỳ vững chắc do thân cây rất khỏe và nặng.

• Ông lão (Clematis): Được mệnh danh là “nữ hoàng của các loài dây leo”, với hàng trăm giống có hình dáng và màu sắc hoa vô cùng phong phú (tím, hồng, trắng, đỏ…). Hoa có cấu trúc độc đáo và vẻ đẹp tinh tế.

• Sử quân tử (Combretum indicum): Cây có hoa nhỏ kết thành chùm, đổi màu từ trắng sang hồng rồi đỏ và có mùi thơm dịu nhẹ, đặc biệt là vào buổi tối. Cây phát triển khỏe và dễ trồng.

• Kim ngân (Lonicera japonica): Cây có hoa thơm ngát, ban đầu màu trắng rồi chuyển dần sang vàng. Phát triển rất nhanh và khỏe, có thể dùng để phủ hàng rào.
• Lạc tiên (Passiflora): Hoa có cấu trúc rất phức tạp và độc đáo, nhiều màu sắc. Một số loài cho quả ăn được (như chanh dây).
• Bìm bìm (Ipomoea): Loại cây một năm, dễ trồng từ hạt. Hoa hình chuông có nhiều màu sắc (xanh, tím, hồng), đặc trưng là chỉ nở vào buổi sáng.
• Đăng tiêu (Campsis radicans): Cây thân gỗ có rễ bám, hoa lớn hình kèn màu cam hoặc đỏ, thu hút các loài chim hút mật.

• Tú cầu leo (Hydrangea petiolaris): Loài tú cầu có khả năng leo bám, nổi bật với cụm hoa lớn màu trắng dạng “ren”. Ưa bóng râm một phần và đất ẩm, phát triển chậm hơn các loài dây leo khác.
• Cát đằng (Thunbergia grandiflora): Cây có hoa lớn hình chuông màu xanh tím rủ xuống thành chùm dài, rất đẹp mắt.

• Hoa sao (Mandevilla sp.): Loài câynhiệt đới với hoa lớn hình phễu, màu sắc rực rỡ (hồng, đỏ, trắng). Thích hợp trồng chậu có giàn đỡ.
• Tigon (Antigonon leptopus): Đây là loài dây leo quen thuộc với những chùm hoa nhỏ hình trái tim màu hồng hoặc trắng, rất sai hoa và dễ trồng.

• Đậu biếc (Clitoria ternatea): Cây thân thảo, hoa màu xanh tím đậm đặc trưng, hình dáng độc đáo. Hoa có thể dùng làm trà hoặc tạo màu thực phẩm.

• Hoa chùm ớt (Pyrostegia venusta): Loài dây leo với những chùm hoa hình ống màu cam rực rỡ, nở rộ vào mùa đông và mùa xuân, tạo thành một “bức tường lửa” đúng như tên gọi.
• Ngọc nữ (Clerodendrum thomsoniae): Hoa có đài màu trắng hình đèn lồng, bên trong là cánh hoa màu đỏ thẫm, tạo sự tương phản đẹp mắt.

• Hương đậu (Lathyrus odoratus): Cây một năm, hoa có nhiều màu pastel ngọt ngào và hương thơm quyến rũ. Cần khí hậu mát mẻ.
• Lý nghênh xuân/ Mỏ sẻ (Trachelospermum jasminoides): Loại cây thường xanh, lá bóng đẹp, hoa nhỏ hình sao màu trắng, cực kỳ thơm. Chịu bóng râm khá tốt.

2. Các loài dây leo làm kiểng lá

• Thường xuân (Hedera helix): Dây leo thường xanh, lá có hình dáng đa dạng, đẹp mắt. Chịu bóng tốt, rất thích hợp phủ xanh các bức tường hoặc làm nền.

• Dây leo Virginia (Parthenocissus): Dây leo rụng lá, nổi bật với tán lá chuyển màu đỏ rực vào mùa thu. Cây leo bám bằng các giác mút, phát triển rất nhanh.
• Trầu cổ (Ficus pumila): Dây leo có rễ bám, lá nhỏ hình tim. Thích hợp để phủ xanh các bức tường đá hoặc bề mặt gồ ghề.